കൊച്ചു കൊച്ചു കഥകള്‍

സാറേ നാളെ മഴ പെയ്യും--ആശാന്‍ പ്രഖ്യാപിച്ചു.

ആശാനേക്കുറിച്ച് ഞാന്‍ മുന്‍പു സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടല്ലോ. ആശാന്‍ രാവിലേ വീട്ടില്‍ വന്ന് അച്ഛനോടു പറഞ്ഞു. ഏകദേശം നാല്പത്തഞ്ച് വയസ്സുള്ള ഒരു അരോഗ ദൃഢഗാത്രനാണ് ആശാന്‍ . സദാ മൂളീപ്പാട്ടും പാടി പ്രസന്ന വദനനായി നടക്കുന്ന ആശാ‍ന്‍ നാട്ടിലേ എല്ലാവരുടേയും ആശാനാണ്. തികഞ്ഞ പരോപകാരി. പ്രതിഫലേച്ഛയില്ലാതെ ഇങ്ങനെ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നവര്‍ ഇന്നു ചുരുക്കമാണെന്നല്ല കാഴ്ചബംഗ്ലാവില്‍ പോലും കാണുകയില്ല.

നാളെ ഒരു പകര്‍ച്ചയുണ്ട്-ആശാന്‍ തുടര്‍ന്നു. ശുക്രന്‍ എങ്ങാണ്ടോട്ട് പകരുന്നു പോലും. ആശാനു ജ്യോത്സ്യവും വഴങ്ങും. പകര്‍ച്ച എന്നു പറഞ്ഞാല്‍ അന്നു വേറൊരര്‍ത്ഥവുമുണ്ട്. ഹോട്ടലില്‍ നിന്ന് വീടുകളിലേക്ക് ആഹാരം വാങ്ങിക്കൊണ്ടു പോകുന്നതിന് അന്ന് പകര്‍ച്ച എന്നാണു പറയുക. ഇന്നത്തേ പാര്‍സല്‍.

അന്നത്തേ ഒരത്ഭുതം ആശാന്‍ പറഞ്ഞാല്‍ മഴ തീര്‍ച്ചയാണെന്നതാണ്. അന്നു ന്യൂനമര്‍ദ്ദമോ കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനമോ ഒന്നുമില്ല. അന്നത്തേ ഞങ്ങളുടെ പ്രവാചകന്‍ ആശാനാണ്. ആശാന് വൈദ്യവുമുണ്ട്. എണ്ണകാച്ചല്‍, ഒറ്റമൂലി ചികിത്സ അങ്ങനെ പലതുമുണ്ട്. ഇവയെല്ലാം പ്രത്യക്ഷത്തില്‍ ഫലവത്തും ആണ്.

അപ്പൂപ്പാ ദേ കിട്ടുച്ചേട്ടന്‍ പോയി മാവേലെറിയുന്നു--ആതിര വിളിച്ചു പറഞ്ഞു.

അപ്പൂപ്പാ ദേ ഒരു കാക്കക്കൂട്. കാക്കക്കുഞ്ഞ് കാണും. എറിയുന്നതിനിടയില്‍ കിട്ടു വിളിച്ചു പറഞ്ഞു.

ഇവിടെ വാടാ. അതേലെങ്ങാനും കൊണ്ടാല്‍ കാക്ക നിന്നെ വെളിയിലിറക്കത്തില്ല. ഓരോ കുരുത്തക്കേട്. ഇങ്ങു വാ. നിന്റെ കുഞ്ഞപ്പൂപ്പന്‍ കോട്ടക്കല്‍ പഠിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോള്‍ പറ്റിയ ഒരു കാര്യം പറയാം. കാക്കക്കൂട്ടില്‍ കല്ലെറിഞ്ഞതിന്റെ.

ആരാ അപ്പൂപ്പാ നമ്മുടെ ഡാക്ടറോ--ശ്യാം ചോദിച്ചു.

അതേടാ അവന്‍ തന്നെ. കേട്ടോളൂ. അവനും, ശങ്കരനും, സദാനന്ദനും ഒരേ മുറിയിലായിരുന്നു . ഹോസ്റ്റലില്‍. ചുറ്റിനും വൃക്ഷങ്ങളാണ്. കൂടുതലും കറ്റാടി മരങ്ങള്‍. കഥ അവന്‍ തന്നെ പറയട്ടെ.

ഒരു വെള്ളിയാഴ്ച വൈകുന്നേരം മുന്‍പിലത്തേ മരത്തില്‍ രണ്ടു കാക്കകളിരിക്കുന്നത് നമ്മുടെ സദാനന്ദനു പിടിച്ചില്ല. അങ്ങേര്‍ ഒരു കല്ലെടുത്ത് ഒറ്റ ഏറ്. ഏറ് മരത്തിലെങ്ങാണ്ടു കൊണ്ടു. പെട്ടെന്നു കാക്കകള്‍ രണ്ടും കൂടി ശൂന്നുമ്പറഞ്ഞ് സദാനന്ദന്റെ അടുത്തേക്ക് പറന്ന് രംഗനിരീക്ഷണം നടത്തി തിരിച്ചു ചെന്ന് ആ മരത്തില്‍ ഇരുന്നു. ഇതും സദാനന്ദനു പിടിച്ചില്ല. മൂപ്പര്‍ ഒരു കല്ലുകൂടി എടുത്ത് വീണ്ടും എറിഞ്ഞു. അതാ മിസൈല്‍ പോലെ രണ്ടു കാക്കകളും പാഞ്ഞു വരുന്നു. സദാനന്ദന്റേ തലയില്‍ അതെന്താ ചെയ്തതെന്നറിയില്ല-- ചോരയും ഒലിപ്പിച്ചു കൊണ്ട് അലറിക്കൊണ്ട് സദാനന്ദന്‍ ഓടി മുറിയില്‍ കയറി.

ഞങ്ങള്‍ രണ്ടു പേരും- ഞാനും ശങ്കരനും- വെളിയില്‍ വന്നു നോക്കി. മരത്തില്‍ രണ്ടു കാക്കകള്‍ ഇരിപ്പുണ്ട്. കുഴപ്പമൊന്നും ഇല്ല.

എന്താടാ പറ്റിയെ-ഞങ്ങള്‍ സദാനന്ദനേ വിളിച്ചു ചോദിച്ചു. കാക്ക ഞോടി. അവന്‍ പറഞ്ഞു. നീ ഇങ്ങു വന്നേ നമുക്കു നോക്കാം. സദാനന്ദന്റെ തല വെളിയില്‍ കണ്ടതും കാക്കകള്‍ പാഞ്ഞ് വന്നു. അവന്‍ ഓടി മുറിയില്‍ കയറി.

സദാനന്ദന്റെ തലയില്‍ മരുന്നു പുരട്ടുന്നതിനിടയില്‍ അവന്‍ നടന്ന കാര്യങ്ങള്‍ പറഞ്ഞു. നീ ഇനി ഇന്നു മുന്‍ വശത്തേക്ക് ഇറങ്ങണ്ടാ. നാളത്തേക്ക് കാക്കകള്‍ മറന്നു പോകും. അതിനുണ്ടൊ ബുദ്ധി. ഞങ്ങളുടെ വൈദ്യശാസ്ത്ര തല സമാധാനിച്ചു.

ശനിയാഴ്ച രാവിലേ- പല്ലുതെക്കാന്‍ മുറ്റത്തേക്കിറങ്ങിയ സദാനന്ദന്‍ അതാ അലറിക്കൊണ്ട് ഓടുന്നു. കാക്കകള്‍ പുറകേ. ഇന്നേതായാലും ഞോടു വലുതായി മുറിഞ്ഞില്ല. ഞാനും ശങ്കരനും മുറ്റത്തിറങ്ങി നോക്കി. കാക്കകള്‍ അവിടിരിപ്പുണ്ട്. ഒരു കുഴപ്പവുമില്ല. ഉച്ച വരെ ഞങ്ങള്‍ സദാനന്ദനേ പുറത്തു വിട്ടില്ല.

ഉച്ചതിരിഞ്ഞ് എന്റെ ഷര്‍ട്ടിട്ട് സദാനന്ദനേ പുറത്തേക്ക് വിട്ടു. കാക്കകള്‍ അങ്ങനെ വിളയണ്ടാ. ഹും ഡാക്ടറന്മാരോടാണ് കളി.

ഒരു കാക്ക തല ചരിച്ചൊന്നു നോക്കി. മറ്റേകാക്ക പറന്ന് അടുത്ത മരത്തിലിരുന്നു. അതാ സദാനന്ദന്റെ നിലവിളി. രക്ഷയില്ലളിയാ-എനിക്കു വെളിയിലിറങ്ങാന്‍ പറ്റില്ല. സദാനന്ദന്‍ നിരാശയോടെ പറഞ്ഞു.

ഞായറഴ്ച്ച മുഴുവന്‍ ഞങ്ങള്‍ അവനേ പുറത്തു വിട്ടില്ല. തിങ്കളാഴ്ച്ച കാളേജില്‍ പോകണം. ഒരു കിലോമീറ്റര്‍ നടന്നാണ് പോകേണ്ടത്.

ഓ ഇപ്പൊ കാക്കകള്‍ മറന്നു കാണും. പതുക്കെ ഞങ്ങള്‍ സദാനന്ദനേ മുറ്റത്തേക്ക് വിട്ടു. അവന്റെ തല കണ്ടതും ദേ കാക്ക.

ഇതിങ്ങനെ വിട്ടാല്‍ പറ്റില്ലല്ലോ. കാക്കകള്‍ മനുഷ്യരോടോ-ഞങ്ങളുടെ രോഷം ഉണര്‍ന്നു. ഞാനും ശങ്കരനും മുറ്റത്തിറങ്ങി രണ്ടു കല്ലെടുത്ത് കാക്കകളേ എറിഞ്ഞു. അത്ഭുതം. കാക്കകള്‍ രണ്ടും സ്ഥലം വിട്ടു. ഹും. ഞങ്ങളോടാ കളി.

തിങ്കളാഴ്ച്ച സമയം ഒന്‍പതു മണി. ഞങ്ങള്‍ കാളേജില്‍ പോകാന്‍ ഇറങ്ങി. പെട്ടെന്നു തന്നെ ചാടി അകത്തു കയറി.

എന്താ എന്തു പറ്റി. കുട്ടികള്‍ എല്ലാവരും കൂടി ഒന്നിച്ചു ചോദിച്ചു.

എന്തു പറ്റാനാ. മുറ്റത്തുനില്‍ക്കുന്ന കാറ്റാടി മരങ്ങളില്‍ മുഴുവന്‍ കാക്കകള്‍. ആയിരക്കണക്കിന്-നിശ്ശബ്ദമായിരിക്കുന്നു. ഒരനക്കവും ഇല്ല. പഴയ രണ്ടണ്ണം അതിന്റെ പഴയ സ്ഥലത്തുതന്നെ. ഞങ്ങള്‍ ശരിക്കും ഭയന്നു. മനുഷ്യന്റെ മിഥ്യാഭിമാനം മണ്ടത്തരമാണെന്ന് മനസ്സിലായി. ഞങ്ങള്‍ മൂന്നു കുടയുമെടുത്ത് നിവര്‍ത്തി തലകുനിച്ച് വളരെ അച്ചടക്കത്തോടെ കാളേജിലേക്കു നടന്നു. ഒന്നും സംഭവിച്ചില്ല.

ഞങ്ങള്‍ മുന്നോട്ടു നടക്കുന്തോറും പുറകിലത്തേ മരത്തില്‍ നിന്ന് കാക്കകള്‍ പറന്നുവന്ന് മുമ്പിലത്തേ മരത്തിലും, ലൈന്‍ കമ്പിയിലും ഇരിക്കും. ശബ്ദമില്ല. അങ്ങനെ ഞങ്ങളേ അത് കാളേജില്‍ വരെ പിന്തുടര്‍ന്നു. ഞങ്ങള്‍ കാളേജിലെത്തിയതും മൊത്തം കാക്കകളും കൂടെ അത്യുച്ചത്തില്‍ കരഞ്ഞുകൊണ്ടൊരു ബഹളം. എടാ പീറപ്പിള്ളാരേ-ഞങ്ങളിലൊന്നിനേ തൊട്ടു കളിച്ചാലക്കളി തീക്കളി നോക്കിക്കോ-എന്നു പറഞ്ഞ് അവര്‍ നാലുവശത്തേക്കും പിരിഞ്ഞു പോയി.

അപ്പൊള്‍ നമ്മള്‍ നെല്ലുണക്കാനിട്ടിരിക്കുന്നിടത്തും, തേങ്ങാ ഉണക്കാന്‍ വച്ചിരിക്കുന്നിടത്തും വരുന്ന കാക്കകളേ എറിഞ്ഞോടിക്കുന്നല്ലോ. അതിനു കുഴപ്പമൊന്നുമില്ലിയോ.

ഇല്ല മക്കളേ. അതുനമ്മള്‍ക്കു കഴിക്കാന്‍ വേണ്ടിയുള്ളതാണെന്നും അതു സൂത്രത്തില്‍ തട്ടിയെടുക്കാനാണ് തങ്ങള്‍ വരുന്നതെന്നും കാക്കകള്‍ക്കറിയാം. പക്ഷേ അതിന്റെ കൂട്ടില്‍ പിള്ളാരുള്ളപ്പോള്‍ എറിഞ്ഞാല്‍ അതു നമ്മുടെ അഹങ്കാരമാണെന്നും അതിനുള്ള ശിക്ഷ കൊടുക്കണമെന്നുംകൂടി അതിനറിയാം. അതു നില്‍ക്കട്ടെ. നമുക്ക് ആശാന്റടുത്തേക്കു പോകാം..

സാറേ അടുത്തയാഴ്ച്ച ചേന നടണം. നടുതല നടുന്നതിന് പറ്റിയ സമയമാണ്-ആശാന്‍ പറഞ്ഞു.

ങാ- മഴ പെയ്യട്ടെ എന്നിട്ടു പറയാം-അച്ഛന്‍ പറഞ്ഞു. ആശാന്‍ പറയുന്നതിന് എതിരു പറയാന്‍ അച്ഛന് വളരെ സന്തോഷമാണ്.
പെയ്യും സാറേ പെയ്യും. ഞാനിന്നു ചേന വാങ്ങിക്കൊണ്ടു വരാം. പൂളു വെട്ടി ചാണകത്തില്‍ മുക്കി വയ്ക്കണം. മഴ കഴിഞ്ഞാല്‍ തടം വെട്ടി ചാണകവും, കുമ്മായവും ഇട്ട് ശരിയാക്കണം. ആശാന്‍ പറഞ്ഞിട്ടു പോകും.

കറക്റ്റായി മഴയും പെയ്യും, ചേനയും നടും -അതാണ് ആശാന്‍ . ഗൌരവക്കാരനായ അച്ഛന്‍ സിനിമയ്ക്കോ, ഉത്സവത്തിനോ ഒന്നും അങ്ങനെ പോകാറില്ല. അതിനേക്കുറിച്ചു പറയുന്നവരോട് ഉദാസീനമായി പറയുന്ന മറുപടി കേട്ടാല്‍ പിന്നാരും അതിനു മെനക്കെടത്തില്ല. ആ അച്ഛനേ വാത്മീകി എന്നൊരു സിനിമയ്ക്കും, ഏതോ അഷ്ടപദിക്കച്ചേരിക്ക് ഹരിപ്പാട്ടമ്പലത്തിലും കൊണ്ടുപോയ ആശാന്റെ ആ പ്രേരണാ ശക്തി, കൊച്ചാണെങ്കിലും ഞാന്‍ നേരിട്ട് കണ്ടതും കേട്ടതുമാണ്.

വാത്മീകി സിനിമയുടെ കഥ--മഴ പെയ്യുന്നതും ,ചിതല്പുറ്റ് അലിയുന്നതും , വാത്മീകി അതില്‍നിന്നും എഴുനേറ്റു വരുന്നതും ഒക്കെ വര്‍ണ്ണിച്ചു വര്‍ണ്ണിച്ച് അന്നു വൈകിട്ട് അവരു രണ്ടുപേരും കൂടി സിനിമയ്ക്കു പോയി. അതുപോലെ ഉത്സവത്തിന്, ഇടയ്ക്കയേക്കുറിച്ചു വര്‍ണ്ണനയും, അതു കൊട്ടുന്ന ആളിന്റെ വലിപ്പവും, ഇടയ്ക്കയില്‍ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നചരടിന്ററ്റത്തുള്ള തൊങ്ങലും, എല്ലാംകൂടി പറഞ്ഞു പറഞ്ഞ് രണ്ടു പേരും കൂടി അന്ന് ഉത്സവത്തിനും പോയി. അങ്ങനെ എത്രയെത്ര കഥകള്‍!

ആശാനും കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചാട്ടനുംകൂടി തിണ്ണയില്‍ വന്നിരുന്ന് അച്ഛനുമായി ഒരു കുശലപ്രശ്നമുണ്ട്. കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചാട്ടന്റെ നാട്ടുവര്‍ത്തമാനം എത്രയായാലും തീരുകില്ല. കുറേ കഴിയുമ്പോള്‍ അച്ഛന്‍ നമുക്കിനി ആ ഗീതാരഹസ്യം ഒന്നു വായിക്കാം-തിലകന്റെയാണ് -എന്നു പറഞ്ഞ് ലോകമാന്യ ബാലഗംഗാധര തിലകന്റെ ഗീതാരഹസ്യം എടുക്കും. ഉടനേ കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചാട്ടന്‍ ഒന്നു ഞെളിപിരിക്കൊള്ളും. എന്നിട്ട് -എനിക്കേ ആ കുഞ്ചുപ്പണിക്കരേ ഒന്നു കാണണം-എന്നും പറഞ്ഞ് സ്ഥലം വിടും. പോയിക്കഴിഞ്ഞാല്‍ അച്ഛനും ആശാനും കൂടി ഒരു ചിരിയുണ്ട്.

ഒരു ദിവസം-മുറ്റത്തു മുഴുവന്‍ ആറ്റുമണല്‍ കൊണ്ടുവന്നു വിരിച്ച് വൃത്തിയായി കിടക്കുകയാണ്. കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചാട്ടന്‍ വന്ന് തിണ്ണക്കിരുന്ന് പുരാണം തുടങ്ങി. ഇന്ന് നാഴിപ്പാല് അയലത്തുകാര്‍ക്കു കൊടുത്തു. ഞങ്ങള്‍ ചായക്ക് രണ്ടു തുടം എടുത്തു. ബാക്കി രണ്ടു തുടം ആ കൃഷ്ണപിള്ളയുടെ കടയില്‍ കൊടുത്ത് ഒരു ചായയുംകുടിച്ചേച്ചാ വരുന്നത്-എന്നു പറഞ്ഞ് മുറുക്കാന്‍ പാത്രം എടുത്തുവച്ച് ഭേഷായൊന്നു മുറുക്കി.

കഥകള്‍ പറയുന്നതിനിടയില്‍ രണ്ടു വിരല്‍ വായില്‍ കുറുകെ വച്ച് നീട്ടിയൊരു തുപ്പ്. തൊഴുത്തും തിണ്ണയും തമ്മില്‍ അഞ്ചുമീറ്റര്‍ അകലം വരും. വെള്ളമണ്ണ് വിരിച്ച് വൃത്തിയായി കിടക്കുകയാണ്. അവിടെ ചോരകൊണ്ടൊരു വര വരച്ചപോലെ തൊഴുത്തിന്റെ അരമതിലില്‍ നിന്നും തിണ്ണയുടെ അടുത്തുവരെ തുപ്പല്‍. അച്ഛന്റെ മുഖം ഇരുണ്ടു. എന്തും മുഖത്ത്നോക്കി പറയാന്‍ മടിയില്ലാത്ത ആളാണ്.

കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചാട്ടനു കാര്യം മനസ്സിലായി. ഉടനേ പറയുകയാണ്--നാറാപിള്ളച്ചേട്ടാ, ഇതുപോലൊന്നു തുപ്പാമോ. ഇത്രയും നീളത്തില്‍-യാതൊരു ലംഘനവുമില്ലാതെ--അതിനേ ഇച്ചിരിപ്പുളിക്കും. നിങ്ങളുടെ ഒക്കെ തുപ്പല്‍ ആ തുണ്ടിലേ പാറുവമ്മയേ പോലെ എറിഞ്ഞിട്ടായിരിക്കും.

അച്ഛന്‍ ചിരിച്ചു പോയി. കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചട്ടന്‍ വേഗം ഇറങ്ങി കാലുകൊണ്ട് മണ്ണു നീക്കി തുപ്പലെല്ലാം മറച്ചു. എന്നിട്ട് -ഇന്നേ ആ പുതുമന നമ്പൂരി വരുമെന്നു കേട്ടു. ശകലം ചീട്ടു കളിക്കണം എന്നു പറഞ്ഞു സ്ഥലം വിട്ടു.

ഇടയ്ക്ക് ഒരു കാര്യം വിട്ടുപോയി. ചായ കുടിക്കുന്ന കാര്യം പറഞ്ഞപ്പോള്‍ അച്ഛന്‍ ചോദിച്ചു--അപ്പോള്‍ പശുവിന് ഇരുനാഴിപ്പാലു കിട്ടുമോ?

ഹേയ് വെറും രണ്ടു തുടം. പക്ഷേ നാഴൂരി വെള്ളം കൂടി ഒഴിച്ചാലും അത് അസല്‍ പാലാ. (അന്നത്തേ നാടന്‍ പശുക്കള്‍ക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ ഇടങ്ങഴി പാലാണ് കിട്ടുന്നത്. പക്ഷേ കച്ചിയും വീട്ടിലേ പുല്ലും കഞ്ഞി വെള്ളവും മതി ആഹാരം)

അച്ഛന്‍ കരയോഗം പ്രസിഡന്റായിരുന്നു. ഈ കരയോഗമാണ് അന്ന് റോഡില്ലാതിരുന്ന സ്ഥലത്ത് റോഡുണ്ടാക്കിയതും ഇലക്ട്രിസിറ്റി വനപ്പോള്‍ അതിന്റെ ട്രാന്‍സ്ഫോര്‍മര്‍ വയ്ക്കാന്‍ സ്ഥലം കൊടുത്തതും. ഒരു സ്കൂളും പണിഞ്ഞു. അതു നടത്തിക്കൊണ്ടു പോകാനും അതില്‍നിന്നും വരുമാനമുണ്ടാക്കാനുമൊന്നുമല്ല. വെള്ളത്താല്‍ ചുറ്റപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന ആ നാട്ടിലേ പിള്ളാര്‍ക്കു പഠിക്കാന്‍ . അതുകൊണ്ട് അതു സര്‍ക്കാറിനു കൊടുക്കാന്‍ തീരുമാനിച്ചു.

പക്ഷേ സര്‍ക്കാര്‍ വെറുതേ ഒന്നും വാങ്ങിക്കില്ല. അന്നത്തേ ഒരു ധര്‍മ്മ ബോധമേ!

ഇന്ന് വെറുതേ എന്തെങ്കിലും കിട്ടുമെന്നറിഞ്ഞാല്‍ അവിടെ പോയി പെടാപാടു കിടക്കുന്നതു കാണണം. സോപ്പു മേടിച്ചാല്‍ ചീപ്പു ഫ്രീ എന്നു പറഞ്ഞാല്‍ ആ സോപ്പുമതി. കാലം പോയ പോക്ക്. അതു പോട്ടെ.

സ്കൂളിന് കരയോഗം ഒരു വില നിശ്ചയിച്ചു. ഒരണ--അതെ ഒരണ--ഒരു രൂപയുടെ പതിനാറിലൊരംശം. സര്‍ക്കാര്‍ സമ്മതിച്ചു. അങ്ങിനെ വലിയ ഒരു മീറ്റിങ്ങ് കൂടി--ഒരു രാജരാജവര്‍മ്മ വിദ്യാഭ്യാസ ഡയറക്ടറോ മറ്റോ- വലിയ ഉദ്യോഗസ്ഥനാണ്-വന്ന് ഒരണ കൊടുത്ത് സ്കൂള്‍ വിലയ്ക്കെടുത്തു. അതിന്റെ താക്കോല്‍ വെള്ളി യായിരുന്നു. അത് ലേലത്തിനു വച്ചു. അന്ന് നാട്ടില്‍ അതു പിടിക്കാന്‍ ആളില്ലായിരുന്നതുകൊണ്ട് രാജരാജവര്‍മ്മ തന്നെ അതു ലേലത്തില്‍ പിടിച്ചു. അന്‍പതൊന്നു രൂപയ്ക്ക്. ഇന്നത് സെക്കണ്ടറി സ്കൂളാണ്. അന്നു പന്ത്രണ്ടു വയസ്സുള്ള ഞാന്‍ ഇതെല്ലാം ഇന്നത്തേപോലെ ഓര്‍ക്കുന്നു.

ഓണത്തിനോടനുബന്ധിച്ച്കരയോഗം കൂടി. സെക്രട്ടറി കണക്കു വായിക്കുകയാണ്. വായിച്ചകൂട്ടത്തില്‍ ഒരൈറ്റം“ ഓണത്തിനു നെയ്‌വാങ്ങിയ ചെലവ് രൂപാ ഇരുനൂറ്റമ്പത്” എന്നായിരുന്നു. കണക്കു വായന കഴിഞ്ഞ് ചര്‍ച്ച തുടങ്ങി.

ഒരു മെംബര്‍--നാണിച്ചേട്ടന്‍--നാരായണന്‍ നായര്‍ നാണിച്ചേട്ടനായതാണ്- പതുക്കെ എഴുനേറ്റു. ഓണത്തിനു വാങ്ങിച്ച നെയ്യില്‍ എന്റെ വീതം കിട്ടിയില്ല. എന്നു പറഞ്ഞു.

സെക്രട്ടറി:- വള്ളത്തിനു നെയ് മേടിച്ചതാണ്.

നാണിച്ചേട്ടന്‍ :- ഓണത്തിനു വള്ളം നെയ്കൂട്ടിയാണോ ഉണ്ണുന്നത്? അതേതു വള്ളമാണ്.

സെക്രട്ടറി:- ഓണത്തിനു കളിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് നമ്മുടെ ചുണ്ടന്‍ വള്ളത്തിന് പുരട്ടാന്‍ മീന്‍ നെയ് വാങ്ങിയതാണ്. അത് ഈ നാണിച്ചേട്ടനറിയില്ലേ.

നാണിച്ചേട്ടന്‍ ‍:- അത് അങ്ങനെ എഴുതടാ. ഓണത്തിന് ചുണ്ടന്‍ വള്ളത്തിനു പുരട്ടാന്‍ രണ്ടുപാട്ട മീന്‍ നെയ് വാങ്ങിയതിന് ചെലവായ തുക- ഇരുനൂറ്റമ്പത്-എന്ന്. ഇത് ആണുങ്ങടെ കരയോഗമാ. ചങ്ങനാശേരിയില്‍ നിന്ന് ആഡിറ്റിനു വരുമ്പോള്‍ ഓണത്തിന് നമ്മള്‍ കരയോഗത്തിന്റെ കാശുകൊണ്ട് നെയ് മേടിച്ചുകഴിക്കുമെന്ന് ധരിക്കില്ലേ.

ആദ്യം കുതര്‍ക്കമാണെന്ന് വിചാരിച്ചിരുന്നവര്‍ക്കും കാര്യം മനസ്സിലായി. വലിയ പഠിപ്പൊന്നും ഇല്ലാത്ത അന്നത്തേ ആള്‍ക്കാരുടെ കാര്യവിവരത്തേപ്പറ്റി ഒരേകദേശരൂപം കിട്ടിയില്ലേ.

അടുത്ത ദിവസം ഞങ്ങളുടെ ക്ലാസും, ഫിഫ്ത് ബിയും തമ്മില്‍ ഫുട്ബാള്‍ മത്സരമാണ്. ഞങ്ങള്‍ പന്ത്രണ്ട് ഛോട്ടാകളേ ഉള്ളെങ്കിലും എല്ലാം നല്ല കളിക്കാരാണ്. ഉരുണ്ടുരുണ്ടു പന്തുംകൊണ്ടു കേറിയാല്‍ തടയാന്‍ പ്രയാസമാണ്. ഉച്ചയൂണു കഴിഞ്ഞാല്‍ പന്തുംകൊണ്ടു ഗ്രൌണ്ടില്‍ പോകും. നട്ടുച്ചക്കും പ്രാക്ടീസാണ്.

എടാ കിട്ടൂ ശ്യാം വിളിച്ചു. നട്ടുച്ചക്കു കളിക്കരുത്-വേലുകൊള്ളരുത് എന്നൊക്കെ ഈ അപ്പൂപ്പന്‍ തന്നാണോടാ പറയാറുള്ളത്--പിള്ളാരെല്ലാം കൂടൊരു ചിരി.

കളിയുടെ കാര്യം പറഞ്ഞപ്പോഴാണ്--ഞാനൊരു കളിഭ്രാന്തനാണ്. അടുത്തുള്ള സര്‍ക്കാര്‍ പ്രൈമറി സ്കൂളിലാണ് ഞങ്ങള്‍ പഠിക്കുന്നത്. സ്കൂളില്‍ ഇന്നത്തേപ്പോലെ ക്രിക്കറ്റും ഒന്നും ഇല്ല. ആകെയുള്ളത് വട്ടുകളിയും കുടുകുടുവുമാണ്. ഇതു രണ്ടും കളിക്കാന്‍ പാടില്ലെന്നാണ് അച്ഛന്റെ ഓര്‍ഡര്‍. കുറേനേരം കളി നോക്കിനില്‍ക്കും. പിന്നെ എപ്പോഴാണെന്നറിയില്ല ഞാനും കളിയിലുണ്ടാകും. കറക്റ്റ് ആ സമയത്ത് അച്ഛന്‍ സ്കൂളീന്റെ മുന്നിലേ റോഡില്‍കൂടെ പോകുന്നുണ്ടാകും. അതിന്റെ മാജിക് എനിക്കറിയില്ല. വൈകിട്ടു ചെല്ലുമ്പോള്‍ അടിയും റഡിയായിരിക്കും. പക്ഷേ ഇതുകൊണ്ട് അടുത്തദിവസം കളികാതിരിക്കുമെന്ന് വിചാരിക്കണ്ടാ. കളിയും അടിയും മുറയ്ക്കു തുടര്‍ന്നു കൊണ്ടിരിക്കും.

അപ്പൂപ്പോ കിട്ടു വിളിച്ചു, ഒരു പത്തുരൂപാ തന്നേ. ഞങ്ങടെ പന്ത് കുളത്തില്‍ പോയി. എളുപ്പം താ. ദാ കളിക്കാര്‍ വന്നു. കഥയൊക്കെ പിന്നെ. അവന്‍ രൂപയും കൊണ്ടു പോയി. ബാക്കിയുള്ളവര്‍ പുറകേയും.

മക്കളെ അപ്പൂപ്പന്റെ കൊച്ചിലേ ഇതുപോലെ പന്തുവാങ്ങലൊന്നും ഇല്ല. ഞങ്ങള്‍ പന്തുണ്ടാക്കിയാണ്‍ കളിക്കുന്നത്.

അതെങ്ങനാ അപ്പൂപ്പാ പന്തുണ്ടക്കുന്നത്. കിട്ടു ചോദിച്ചു. പറയാം . അടയ്ക്കാമരത്തിന്റെ പാളയില്ലേ. അതില്‍ നിനും എടുക്കുന്ന അള്ളൂരിയാണ് പന്തിന്റെ കവര്‍.

അള്ളൂരിയോ--

നില്‍ക്ക്-നില്‍ക്ക്-പറഞ്ഞു കഴിയട്ടെ- പാള വീഴുമ്പോള്‍ അതിന്റെ നടുക്കുനിന്ന് രണ്ടിഞ്ചു വീതിയില്‍ പുറംതൊലി കീഴോട്ട് എടുക്കും. ഏറ്റവും താഴെ ഒരു തുളയുണ്ടാക്കി ഈ എടുത്ത പുറന്തൊലി അതില്‍ കൂടി കടത്തി രണ്ടു വശവും ഒരു പോലെ മുകളിലേക്കു പിടിച്ചാല്‍ പാളയുടെ ഉള്ളിലേ നേര്‍ത്ത തൊലി ഒന്നായി കിട്ടും. അതാണ് അള്ളൂരി. ഉണങ്ങിയ വാഴയില ചുരുട്ടി പന്തുപോലാക്കി കെട്ടും. അത് വീണ്ടും അള്ളൂരി കൊണ്ടു പൊതിഞ്ഞ് വാഴനാരു കൊണ്ട് വരിയും. അതൊക്കെ ഒരു കലയാണ്. വോളീബാള്‍, ഫുട്ബാള്‍, തലപ്പന്ത് ഇതൊക്കെ അതുകൊണ്ടു കളിക്കാം.

പക്ഷേ അന്ന് അതിനുമുണ്ട് ഒരു മാരണം. വലിയ പാള എടുക്കാന്‍ പാടില്ല. അത് രണ്ടായി മടക്കി ഈര്‍ക്കിലുകൊണ്ട് രണ്ടു വശവും കോര്‍ത്ത്, മുകളില്‍ ഒരു പിടിയും വച്ചാണ് പച്ചക്കറിക്ക് വെള്ളം കോരുന്നത്. അതിന് പാളയുടെ അകവശത്ത് നിറയെ മണ്ണുമായി കുളത്തില്‍ ഒരു ദിവസ മുക്കി വയ്ക്കണം. രാവിലേ എടുക്കുമ്പോള്‍ നല്ല മയമായി, എന്തു ചെയ്യാനും അനുവാദം തന്നുകൊണ്ട് അങ്ങനിരിക്കും. പിന്നെ മടക്കി ഈര്‍ക്കിലു കേറ്റിയാല്‍ മതി. അതുകൊണ്ട് അള്ളൂരിക്കും ഷോര്‍ട്ടേജാണ്.

നമ്മുടെ നാട്ടിലേ സ്വയം പര്യാപ്തത എങ്ങിനെ ഉണ്ടായി എന്ന് അന്നാത്തേ ജീവിതരീതി നമുക്കു മനസ്സിലാക്കിതരും. ഒന്നിനും ആരേയും ആശ്രയിക്കണ്ടാത്ത അവസ്ഥ. ഇതാണ് കര്‍ഷകന്റെ മനശ്ശക്തിയുടെ രഹസ്യം.

പണ്ട് ആഫ്രിക്കയേ വെള്ളക്കാര്‍ അടിമരാജ്യമാക്കിയതിനേക്കുറിച്ച് ഒരു കഥയുണ്ട്. “ആദ്യത്തേ തോക്ക് ആഫ്രിക്കാക്കാരന് വെറുതേ കൊടുത്തതു വാങ്ങിയപ്പോള്‍ അവര്‍ അടിമകളായി.”

ആരേയും ആശ്രയിക്കാതെ വില്ലും, അമ്പും, കുന്തവും, വേലും അതുപോലുള്ള മറ്റായുധങളും,സ്വയം ഉണ്ടാക്കി, അതുകൊണ്ടു വേട്ടയാടിയും മറ്റും ജീവിച്ചിരുന്ന അവര്‍ക്ക്, ഒരു പ്രയാസവും കൂടാതെ ദൂരെനിന്ന് മൃഗങ്ങളേ വേട്ടയാടാമെന്ന് കാണിച്ചുകൊടുത്തിട്ട്, വെറുതേ ഒരു തോക്കും കുറേ ഉണ്ടകളും കൊടുത്തു. അവന്‍ തന്റെ പഴഞ്ചന്‍ ആയുധങ്ങള്‍ ഉപെക്ഷിച്ചു. വെടിവച്ച് ജീവിച്ച് ശാരീരികക്ഷമതയും നഷ്ടമായി.

ഉണ്ട തീര്‍ന്നു. എന്തുചെയ്യും! വെള്ളക്കാരേ അന്വേഷിച്ചു നടന്നു. അവര്‍ പറയുന്നതുകേട്ട് , അവരുപോലും അറിയാതെ ഒരു ഭൂഖണ്ഡം വെള്ളക്കാരുടെ കസ്റ്റഡിയില്‍.

ഫുട്ബാളിന്റെ കാര്യമാണല്ലോ പറഞ്ഞു വന്നത്. സ്കൂളിലേ നല്ല ജൂനിയര്‍ ഫുട്ബാള്‍ കളിക്കാരിലൊരാളായിരുന്നു ഞാന്‍ . പക്ഷേ വീട്ടിലറിഞ്ഞാല്‍ അടിയുടെ പൂരമാണ്. അതുകൊണ്ട് സ്കൂള്‍ ടീമിലെടുത്തിട്ടും പോയില്ല. സാറന്മാര്‍ വീട്ടില്‍ വന്ന് അനുവാദം മേടിക്കാമെന്നു പറഞ്ഞിട്ടും പേടിച്ച് സമ്മതിച്ചില്ല.

@@@@@@@@@@@@@@@@

അന്നു വ്യഴാഴ്ച. കഴിഞ്ഞ മൂന്നു ദിഅസവും ഫൂട്ബാള്‍ മാച്ചുണ്ടായിരുന്നതുകൊണ്ട്, ഉച്ചയ്ക്കും ഞങ്ങള്‍ ഗ്രൌണ്ടിലായിരുന്നു. പിന്നീട് ഉച്ചയ്ക്ക് ക്ലാസില്‍ വന്നത് അന്നാണ്. അന്നു ഞങ്ങളുടെ ക്ലാസില്‍ ഒരു വലിയ പെണ്‍സഭ. മണിയും അവളുടെ ക്ലാസിലേ കുട്ടികളും ഉണ്ട്. ഞാന്‍ വന്നു കയറിയ ഉടനേ ഈശ്വരിയമ്മ--എടോ തനെവിടെയായിരുന്നു കഴിഞ്ഞ മൂന്നു ദിവസം.

ഞങ്ങള്‍ ഫുട്ബാള്‍ കളിക്കാന്‍ പോയി. എന്താ

ഉച്ചയ്ക്കാണോടോ ഫുട്ബാള്‍. തന്റെ ഒരു കളി. ആട്ടെ ഒരു പ്രസംഗം കൂടി വേണം .. ഈയാഴ്ച ദേവകിയമ്മയ്ക്കാ. അവളിപ്പം വരും.

ദേവകിയമ്മ എന്റെ ഒരു ബന്ധുവാണ്. ഇതു പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോള്‍ -ആ താന്‍ വന്നോ, ഞങ്ങള്‍ ഈയാളെ മൂന്നു ദിവസം കൊണ്ട് തെരക്കുന്നു.

ങാ എന്താകാര്യം?

അതേ ഈയാഴച എന്റെയാ പ്രസംഗം. ദേശഭക്തിയാ വിഷയം. ഉഗ്രനായിരിക്കണം. പിന്നേയ് കഴിഞ്ഞ തവണ മണിയേ പറ്റിച്ച പോലെ കുണ്ടാമണ്ടികളോന്നും ഒപ്പിക്കരുത്. അതു പറഞ്ഞേക്കാം.

എന്തു കുണ്ടാമണ്ടി? എനിക്കൊന്നും മനസ്സിലായില്ല. പ്രസംഗം മോശമാരുന്നോ? ഞാന്‍ ചോദിച്ചു.

പ്രസംഗം ഒക്കെ ഉഗ്രം. സാറന്മാരും കുട്ടികളും എല്ലാം സമ്മതിച്ചു--ഇത്ര നന്നയവതരിപ്പിച്ചതിന്. പക്ഷേ പ്രശ്നം പിന്നീടാണ് വന്നത്.

അതെന്താ എനിക്കുല്‍കണ്ഠ.

അതോ പറയാം. ഇന്നലെ കുചേലവൃത്തം പഠിപ്പിച്ചപ്പോള്‍ കൃഷ്ണനുമായുള്ള ആ കഥ- വിറകു കൊണ്ടുവരാന്‍ പോയതേ-- പറയാന്‍ പറഞ്ഞു. ആര്‍ക്കും അറിഞ്ഞു കൂടാ. അവസാനം മണിയോട്-താന്‍ പറയടോ- ഇന്നലെ സാഹിത്യ സമാജത്തില്‍ അവതരിപ്പിച്ചതല്ലേ എന്നു പറഞ്ഞു. മണി എഴുനേറ്റപ്പോഴേക്കും ബെല്ലടിച്ചതുകൊണ്ട് രക്ഷപെട്ടു. ഇന്നു ചോദിക്കുമായിരിക്കും.

അതിലെങ്ങും കുചേലനെന്ന് ഒരു വാക്കും കണ്ടില്ല. അതു ചോദിക്കാനും കൂടാ ഞങ്ങള്‍ തന്നേ അന്വേഷിച്ചത്.

ഓ അതു ശരി അതില്‍ സുദാമാവെന്നു പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത് കുചെലന്റെ യഥാര്‍ത്ഥ പേരാ. ഇത്രയും വളര്‍ന്നല്ലോ -ഇതൊന്നും അറിയില്ലേ-ഞാന്‍ ചോദിച്ചു.

ഹോ സമധാനമാ‍ായി. അവര്‍ ദീര്‍ഘശ്വാസം വിട്ടു. ഇതുപോലെ ഈ, മനുഷ്യന്‍ കേട്ടിട്ടില്ലാത്തതൊന്നും എന്റെ പ്രസംഗത്തില്‍ കുത്തിക്കേറ്റല്ലേ. പറഞ്ഞേക്കാം . എനിക്കു വളരെ സിമ്പിളു മതി.

ഈ സമയമെല്ലാം മണി നിര്‍ന്നിമേഷമായി എന്നേ നോക്കി നില്‍ക്കുകയാണ്. കണ്ടാല്‍ ചിരി ഇപ്പൊള്‍ പൊട്ടുമെന്നു തോന്നും. പക്ഷേ അന്നു പൊട്ടിച്ചിരിയൊനും അടര്‍ന്നില്ല. മനോജ്ഞമായ ഒരു മന്ദഹാസം മാത്രം. ആ കണ്ണുകള്‍ എന്റെ ഉള്ളിലേക്കു കടന്നു പിടിച്ചു വലിക്കുന്ന പോലെ. പക്ഷേ എന്റെ ശബ്ദം മാത്രം അവളെ നോക്കുമ്പോള്‍ പുറത്തുവരുത്തില്ല. എനിക്കെന്തുപറ്റി--ബാകി പത്തു പതിനഞ്ചു പെണ്‍കുട്ടികള്‍--തോറ്റു തോറ്റു വയസ്സും കൂടുതലാണ്--അവരോടു സംസാരിക്കുന്നതിന് എനിക്കോരു പ്രശ്നവുമില്ല. ഇവള്‍ എന്റെ മുഖത്തു നോക്കിയാല്‍ ഞാന്‍ ഞെട്ടും. എന്റെ ഒരു കഷ്ടമേ!

ഇതിനുത്തരം എനിക്കു കിട്ടിയത് വളരെ കൊല്ലങ്ങള്‍ കഴിഞ്ഞാ‍ണ്. അന്നാണ് എന്റെ മനസ്സിനു സമാധാനം വനത്. അതുവരെ ആ പന്ത്രണ്ടുകാരി ആ മനോഹര നയനങ്ങളുമായി എന്റെ മനസ്സില്‍ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവള്‍ക്കു പ്രായമാകില്ല. അതു സമയം വരുമ്പോള്‍ പറയാം.

ഇനി അപ്പൂപ്പന്റെ കഥ ബാക്കി പറയണം. ഉണ്ണിക്കുട്ടന്‍ ആവശ്യപ്പെട്ടു.

ശരി. കേട്ടോളൂ. നമ്മടെ നാട്ടിലേ അന്നത്തെ വേറൊരു ഉത്സവമാണ്പുരകെട്ട്. ഇന്നത്തേപ്പോലെ വാര്‍ത്ത കെട്ടിടങ്ങളല്ല. ഓടിട്ട കെട്ടിടങ്ങള്‍ പോലും വളരെ വിരളം. ഓലകൊണ്ടുള്ള മേല്‍കൂടാണ് മിക്കവാറും എല്ലാ കെട്ടിടങ്ങള്‍ക്കും.

ഓല വെള്ളത്തിലിട്ട് കുതിര്‍ത്ത് മെടഞ്ഞ്, അതുകൊണ്ടാണ് പുര കെട്ടുന്നത്. പഴയ ഓല പൊളിച്ചുകളഞ്ഞ്, പുരയുടെ എല്ലാഭാഗവും തല്ലിത്തൂത്ത്, വൃത്തിയാക്കിയതിനു ശേഷമാണ് ഓല വച്ചുകെട്ടുന്നത്. എല്ലാ കൊല്ലവും ചെയ്യുന്നതുകൊണ്ട് ചിതലിന്റെ ഉപദ്രവം ഇല്ല. എവിടെയെങ്കിലും അല്പസ്വല്പം കുഴപ്പങ്ങള്‍ ഉണ്ടെങ്കില്‍ പരിഹരിക്കാന്‍ എളുപ്പമാണ്. ചിതലുതിന്ന് വീടിന്റെ മുകള്‍ഭാഗം തലയില്‍ വീഴുമോ എന്നു പേടിക്കേണ്ടാ.

ഇതു പറഞ്ഞത് നമ്മുടെ വീട് ഓടിട്ടു കഴിഞ്ഞ് സംഭവിച്ച ഒരു കാര്യം കൊണ്ടാണ്. ഓടിട്ടാല്‍ പിന്നെ കഴുക്കോലും പട്ടികയും ഒന്നും ശ്രദ്ധിക്കുകയില്ല. പട്ടിക ചിതലെടുത്ത് ഓടുമാറി ഇരിക്കുന്നതു കാണുന്നത് മഴപെയ്തു ചോരുമ്പോഴാണ്. അപ്പോള്‍ ഒരു മടലിന്റെ കഷണമെടുത്ത് അല്ലെങ്കില്‍ ഒരു കമ്പെടുത്ത് മുട്ടുശാന്തി നടത്തും

. അങ്ങിനെ നടത്തി നടത്തി ഒരു മഴയത്ത് ഒരു മുറിയുടെ മുകള്‍ഭാഗം മുക്കാലും ഒരു മഴയത്ത് താഴെവന്നു. രാത്രിയിലായിരുന്നതുകൊണ്ടും, ആ മുറി കിടപ്പുമുറി അല്ലായിരുന്നതുകൊണ്ടും, ആളപായം ഒന്നും ഉണ്ടായില്ല. ചിതലുതിന്നുതിന്ന്, ചിതല്പുറ്റിന്റെ പശയാണ് പട്ടികയേയും ഓടിനേയും താങ്ങി നിര്‍ത്തിയിരുന്നത്. മഴവന്ന് ചിതല്പുറ്റിന്റെ പശപോയി-ദാകിടക്കുന്നു എല്ലാം കൂടെ.

നിങ്ങള്‍ ഓലകെട്ടിയ വീട്ടില്‍ കിടന്നിട്ടില്ലല്ലോ. സ്വാഭാവികമായ കാറ്റിന്റെ ശീതളിമ അനുഭവിക്കണമെങ്കില്‍ അതില്‍ കിടക്കണം. ഫാനിന്റെ ആവശ്യമേഇല്ല. കുംഭമാസത്തില്‍ നട്ടുച്ചയ്ക്ക് ഓലകെട്ടിയ പുരയിലേക്കു കടന്നാല്‍ തീയുടെ അടുത്തുനിന്ന് ചറ്റല്‍മഴയിലേക്കു വരുന്ന സുഖമാണ്.

ഓ ഇനി അപ്പൂപ്പന്‍ തുടങ്ങി കുറേ പിന്തിരിപ്പന്‍ വര്‍ത്തമാനം. ശ്യാമിന് ഈ കാര്യങ്ങളോടു പുച്ഛമാണ്.

ഇല്ല മോനേ ഞാനൊന്നും പറഞ്ഞില്ല. കേട്ടിട്ടില്ലേ

സാരമുള്ള വചനങ്ങള്‍ കേള്‍ക്കിലും
നീരസാര്‍ഥമറിയുന്നു ദുര്‍ജ്ജനം
ക്ഷീരമുള്ളൊരകിടിന്‍ ചുവട്ടിലും
ചോരതന്നെ കൊതുകിന്നു കൌതുകം. അതുകൊണ്ട്,
ഖലന്മാര്‍ വിവദിക്കുമ്പോള്‍
മൌനം വിദ്വാനു ഭൂഷണം
കാകകോലാഹലത്തിങ്കല്‍
കുയില്‍നാദം വിളങ്ങുമോ.

ഓ അപ്പൂപ്പന്‍ പറയപ്പൂപ്പാ. ഈ ശ്യാമേട്ടനു വട്ടാ-ആതിര ഇടപെട്ടു.

ശരി പറയാം. അന്നത്തേ നമ്മുടെ പുര ഇതുപോലല്ല. ഒരു അറ. അറയ്ക്കു ചുറ്റിനും നാലു മുറികളും. കിഴക്കുവശം തിണ്ണ-മതിലില്ല. തെക്കേപുര ഞങ്ങള്‍ക്കു ബാലികേറാമല-അച്ഛന്റെ മുറി. പടിഞ്ഞാറേ ചായിപ്പ് നെല്ലുണക്കാനും അറയിലിടുന്നതിനു മുന്‍പ് സൂക്ഷിക്കാനും-വടക്കേ മുറി പൊതുവക-അതോടു ചേര്‍ന്ന് വടക്കുവശത്ത് അടുക്കള രണ്ടുമുറിയില്‍-ഒരുമുറി കിടക്കാനും ഉപയോഗിക്കും, പുക കേറുമെന്നേയുള്ളൂ.

കിഴക്കു വശത്താണ് തൊഴുത്ത്. അഞ്ചാറു പശുക്കളേ കെട്ടാം. വെള്ളപ്പൊക്ക കാലത്ത് അയല്‍ക്കാരുടെ പശുക്കളേയും കഷ്ടിച്ച് നനയാതെ കെട്ടും. അതിനു വടക്കു പുറത്ത് ഉരല്പുര. നെല്ലുകുത്തും മറ്റും അവിടെയാണ്. അന്ന് മില്ലൊന്നും ഇല്ല. താഴെ ഒരു കല്ല് നിലനിരപ്പില്‍ കുഴിച്ചിടും-അതിലിട്ടാണ് നെല്ലു കുത്തുന്നത്--എന്തോ അതിനൊരു പേരുണ്ട്.

കിട്ടൂ വല്യമ്മൂമ്മയോടു ചോദിച്ചേടാ--ങാ “ നിലമ്പണ” അതാണതിന്റെ പേര്. അതില്‍ നെല്ലിട്ട് നാലഞ്ചു പെണ്ണുങ്ങള്‍ വട്ടത്തില്‍ നിന്ന് ഉളക്കകൊണ്ട് താളത്തില്‍ കുത്തും. കുത്തുമ്പോള്‍ അവര്‍ കറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കും. കാല്‍ കൊണ്ട് നെല്ലു കല്ലിലേക്ക് ആക്കിക്കൊണ്ടാണ് കുത്ത്. ഉളക്ക കൂട്ടിമുട്ടാത്തതും കാലില്‍ കുത്തുകൊള്ളാത്തതും അന്ന് എനിക്കത്ഭുതമായിരുന്നു.

കിഴക്കേ തിണ്ണയുടെ കിഴക്കുവശത്ത് മെടയാണ്.

മെടയോ അതെന്തോന്നാ കിട്ടുവിനു സംശയം.

മോനേ മെടയെന്നു പറഞ്ഞാല്‍ സ്ക്രീന്‍ . നാലഞ്ചു കാലുകളില്‍ പലകവച്ച് ആണിയടിച്ചുറപ്പിക്കും. അതു വച്ചു കഴിഞ്ഞാല്‍ ഒരു വശത്തേ ഭിത്തിയായി. തിണ്ണയുടെ തെക്കുവശത്ത് അച്ഛന്റെ ചാരു കസേര. അതിലിരുന്നുകൊണ്ടു തന്നെ വെളിയിലേക്കു നോക്കാനും, മുറുക്കി തുപ്പാനും പാകത്തില്‍ മെടയുടെ പലക മുറിച്ച് വ്യാപിരി വച്ച ഒരു കിളിവാതില്‍. അതിനു മുകളില്‍ പുസ്തകം വയ്ക്കാനും മറ്റുമായി മെടയില്‍ ഉറപ്പിച്ച ഒരു പലക. അന്ന് കറന്റും ഒന്നും ഇല്ല. മണ്ണെണ്ണ വിളക്കാണ്. ചെറിയ ചിമിനി വിളക്കും, വലിയ ചിമ്മിനിയുള്ള മേശവിളക്കും. മേശവിളക്ക് മെടയില്‍ ഘടിപ്പിക്കാവുന്ന വിധത്തില്‍ ആണിയടിച്ചിട്ടുണ്ട്--കസേരയില്‍ കിടന്നു വായിക്കാന്‍ പാകത്തില്‍. വീട്ടില്‍ വരുന്ന കത്തുകളും, നോട്ടീസുകളും, എന്നു വേണ്ടാ സകല കടലാസുകളും സൂക്ഷിക്കുന്ന ഒരു ഫയലുണ്ട്. അച്ഛന് ഇന്നു നമ്മള്‍ ചെയ്യുന്നപോലെ ഒരു കാര്യവും തപ്പി നടക്കണ്ടാ. എല്ലാം ആ ഫയലിലുണ്ടാകും. എനിക്കൊക്കെ അന്ന് അത് വലിയ പുച്ഛമായിരുന്നു. പക്ഷേ ഇന്ന് നമ്മുടെ കൊച്ചുമക്കള്‍ നമ്മളോടു നേരിട്ടു പറയുന്നതുപോലെ പറഞ്ഞാല്‍ നമ്മുടെ അന്ത്യമാണ്. അതുകൊണ്ട് പുച്ഛം നമ്മുടെ ശുനകന്റെ കൂട്ട് കാലിനടിയില്‍ വച്ചു നടന്നതേയുള്ളൂ.

ആ കസേരയിലിരുന്ന് വടക്കോട്ടു നോക്കിയാല്‍നമ്മളുടെ വടക്കുവശത്തുള്ള അച്ചങ്കോവിലാറുവരെ കാണാം. അവിടം വരെ അച്ഛന്റെ കസ്റ്റഡിയിലാണ്. അച്ഛന്‍ അവിടെ കിടക്കുമ്പോള്‍ അതിലേ ആള്‍ക്കര്‍ വളരെ നിശ്ശബ്ദമായേ സഞ്ചരിക്കാറുള്ളൂ. അല്ല-അന്ന് അധികം ആള്‍ക്കാരും ഇല്ല -സഞ്ചരിക്കാന്‍ . അതിരിക്കട്ടെ.

പുരകെട്ടിനേക്കുറിച്ചാണല്ലോ പറഞ്ഞുവന്നത്. അതിന് ഓല ശരിയാക്കുന്നതു മുതല്‍ കെട്ടിത്തീരുന്നതുവരെയുള്ള ആ ആസൂത്രണവൈഭവം അന്നൊന്നും ഞങ്ങള്‍ക്കരിഞ്ഞുകൂടാ. തുലാവര്‍ഷം കഴിഞ്ഞ് നിലം ഉണങ്ങുന്നതോടുകൂടി തെങ്ങില്‍നിന്ന് ഉണങ്ങിയ ഓല വീണു തുടങ്ങും. വീണാലുടന്‍ എടുത്ത് കീറിയിടണം. പത്തെണ്ണമാകുമ്പോള്‍ അത് ഒന്നിച്ച് കെട്ടി അടുത്തുള്ള തോട്ടില്‍ കൊണ്ടിടണം. അടുത്തദിവസം എടുത്തുകൊണ്ടുവന്ന് മെടഞ്ഞ് സൂക്ഷിക്കണം. ഇതൊക്കെ ഞങ്ങളുടെ-എന്റേയും അനിയന്റേയും-പണിയാണെന്നു പറഞ്ഞാല്‍ ഇന്നത്തേ പഠിത്തകാര്‍ വിശ്വസിക്കുമോ എന്തോ.

അന്ന് ട്യൂട്ടോറിയലോ, ട്യൂഷനോ ഒന്നുമില്ല. രാത്രി മാത്രം പഠിച്ചാല്‍ മതി.

ഇന്നോ-രാവിലേ ഏഴുമണിക്ക് വീട്ടില്‍നിന്നും ഒരു ചുമടു പുസ്തകങ്ങളുമായി പോകുന്ന കുഞ്ഞുങ്ങള്‍- ഏഴുമുതല്‍ ഒമ്പതര വരെ ട്യൂട്ടോറിയല്‍-പത്തുമുതല്‍ നാലുവരെ സ്കൂള്‍-നാലരമുതല്‍ ആറുവരെ വീണ്ടും ട്യൂട്ടോറിയല്‍ പിന്നെ സ്പെഷ്യല്‍ ട്യൂഷനും. നമ്മുടെ കുട്ടികളുടെ സ്വഭാവം നന്നാകാത്തതില്‍ വിലപിച്ചിട്ടെന്തു കാര്യം!

ഞാനൊന്നു വളര്‍ന്നോട്ടെ-കാണിച്ചുതരാം-എന്നായിരിക്കും അവരുടെ കുരുന്നു മനസ്സുകളില്‍. സ്കൂളില്‍ റാങ്കില്ലെങ്കില്‍ അതിന്റെ വക വീട്ടില്‍ പീഡനം. ഇവര്‍ക്കു ഭ്രാന്ത് പിടിക്കാത്തതാണ് അത്ഭുതം.

അങ്ങിനെ മകരം-കുഭമാസം വരെ ഈ രീതിയില്‍ ഓല ശേഖരിക്കും. ഞങ്ങള്‍ക്ക് ഓല മെടയാനും അറിയാം. മെടഞ്ഞ് ഉണക്കി വലിയ തടിക്കഷണങ്ങളോ കവളന്മടലോ ചതുരത്തില്‍ വച്ച് മെടഞ്ഞ ഓല അതിനു മുകളില്‍ അടുക്കും. ചതുരത്തിലുള്ള കിണറിന്റെ ഭിത്തി പോലിരിക്കും അടുക്കിയ ഓലകള്‍. മകരം, കുംഭമാസങ്ങളില്‍ തേങ്ങയിടുമ്പോള്‍ ഓലയും വെട്ടും. അത് ഒന്നിച്ചുകീറി വെള്ളത്തിലിട്ട്-- അതു ഞങ്ങളല്ല-വേറേ ജോലിക്കാര്‍ വരും-- മെടഞ്ഞ് ഉണക്കി കഴിയുമ്പോഴേക്കും പുരകെട്ടാന്‍ സമയമായി. പിന്നെ ദിവസം നോക്കിയാല്‍ മതി.

ദിവസം നോക്കാനും, പുരകെട്ടാനും, കുളം വെട്ടാനും, കുട്ടികളേ എഴുത്തിനിരുത്താനും,പഠിപ്പിക്കാനും, തേയ്ക്കാനുള്ള എണ്ണ കാച്ചി അരിക്കാനും എല്ലാം കൂടി ഞങ്ങള്‍ക്ക് ഒരാളുണ്ട്. ആശാന്‍ -- വേലുപ്പിള്ള ആശാന്‍ . പുര കെട്ടണമെന്നുള്ള കാര്യമൊന്നും ആരും ആശാനോടു പറയണ്ടാ. അതാശാന്‍ തന്നെയാണ് തീരുമാനിക്കുന്നത്. അച്ഛന്‍ ആശാനേ ആശാനെന്നും ആശാന്‍ അച്ഛനേ സാറെന്നുമാണ് വിളിക്കുന്നത്. ഇവര്‍ തമ്മില്‍ വര്‍ത്തമാനം പറയുമ്പോള്‍ ഉള്ള ആശാനേ-സാറേ കളി വളരെ രസകരമാണ് കേട്ടുകൊണ്ടിരിക്കാന്‍ . ആശാനേ അതല്ല ഞാന്‍ പറഞ്ഞത്-എന്നച്ഛന്‍ --അതേ സാറേ സാറു പറഞ്ഞതല്ല--ഇങ്ങനെ പോകും.

പുരകെട്ടുന്നദിവസം രാവിലേ ആശാന്‍ ‍, കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചാട്ടന്‍ -ഇദ്ദേഹത്തേക്കുറിച്ച് നമ്മല്‍ കുളം വെട്ടിയന്നു സൂചിപ്പിച്ചു-ഇരുനിറത്തില്‍ അധികം വണ്ണമില്ലാത്ത, ആറടി നീളമുള്ള ഒരു ബലിഷ്ടകായനായ മനുഷ്യന്‍ --അദ്ദേഹത്തിന് എപ്പോഴും സന്തോഷമാണ്. ഏതുവീട്ടിനും ഉപകാരി. എവിടെ നോക്കിയാലും കാണാം. അദ്ദേഹമറിയാതെ നമ്മുടെ നാട്ടില്‍ ഒരു സംഭവവും നടക്കില്ല. ഒരു രസികന്‍ . ഒരു സംഭവം പറയാം.

ന്നാട്ടിലേ ഒരാള്‍- സ്ഥിരം കച്ചവടക്കാരനല്ല-അവിടുന്നും ഇവിടുന്നും ചില്ലറ സാധനങ്ങള്‍ വാങ്ങിച്ചു വില്‍ക്കുന്ന ഒരാള്‍ ഒരുദിവസം കുറച്ചു മരച്ചീനി കൊണ്ടുവന്ന് ഒരു കടത്തിണ്ണയില്‍ വച്ചു വില്‍ക്കുകയാണ്. അപ്പോള്‍ കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചാട്ടന്‍ അതുവഴി വന്നു.

എടാകൂവേ എവിടുന്നാ ഇത്-അദ്ദേഹം ചൊദിച്ചു.

അങ്ങു കിഴക്കുനിന്നു കൊണ്ടുവന്നതാ പിള്ളാച്ചാ. നല്ല നെയ്പോലെ വേവും. രാത്തലിനു രണ്ടര ചക്രമേയുള്ളൂ. എടുക്കട്ടേ രണ്ടു റാത്തല്‍. (അന്നു ചക്രമാണു നാണയം. ഇരുപത്തെട്ടരചക്രം ഒരു ബ്രിട്ടീഷ് രൂപാ. ഇരുപത്തെട്ടു ചക്രം ഒരു സര്‍ക്കാര്‍ രൂപാ. അത് ഒന്നായി കിട്ടത്തില്ല. അരരൂപായായിട്ടേ ഉള്ളൂ. പിന്നെ അന്നത്തേ നാണയങ്ങള്‍-- ഒരു പണം-നാലുചക്രമാണ് വില--ഒരു കാശ്-ഒരു ചക്രത്തിന്റെ പതിനാറിലൊന്ന്- ഒരണ-ഒന്നേമുക്കാല്‍ ചക്രം ഇങ്ങനെയാണ്)

നീ ഒരു രണ്ടു റാത്തലിങ്ങു താ. കാശു പിന്നെത്തരാം. കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചാട്ടന്‍ പറഞ്ഞു.

അയ്യോ അതു പറ്റത്തില്ല. രൊക്കം കാശിനേ കൊടുക്കൂ. അയാള്‍ പറഞ്ഞു.

കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചാട്ടന്‍ ഒന്നും സംഭവിക്കത്ത മാതിരി ഒരു മൂളിപ്പാട്ടും പാടി പോയി.

കുറച്ചു മാറി നാലും കുടിയ ഒരു മുക്കുണ്ട്. അവിടെ ഒരു പുരയിടത്തിന്റെ വേലിക്കടുത്തിരുന്ന് ഓക്കാനിച്ചു തുടങ്ങി--ഭയങ്കര ശബ്ദത്തില്‍. ഇതുകേട്ട് ആളുകള്‍ കൂടി.

എന്താ രാമന്‍പിള്ളേ എന്തുപറ്റി--നാണിച്ചേട്ടന്‍ ചോദിച്ചു.

ഓ ഒന്നും പറ്റിയില്ല. നമ്മളെന്തിനാ വല്ലവന്റേം വയറ്റത്തടിക്കുന്നെ-അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു--കൂടെ ഒരോക്കാനവും.

എന്താടോ പറ-വല്ല വൈദ്യനേം കാണണോ.

എടാകൂവേ താനവിടിരിക്കുന്ന ചീനി കണ്ടോ? കിഴക്കൂന്നെങ്ങാണ്ടു കൊണ്ടുവന്നതാണെന്നു പറഞ്ഞു വച്ചിരിക്കുന്നത്. ഞാനൊരു രണ്ടു റാത്തല്‍ വാങ്ങി. പുഴുങ്ങി തിന്നപ്പോള്‍ എന്തോ കടിച്ചു. എടുത്തുനൊക്കിയപ്പോള്‍--കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചാട്ടന്‍ വീണ്ടും ഓക്കാനിച്ചു--ഒരു പല്ല്-ങാ മനുഷ്യന്റെ പല്ല്--ഇല്ല പള്ളിപ്പറമ്പീനു പറിച്ചതാ. വീണ്ടും ഓക്കാനം.

നാട്ടില്‍ ഭയങ്കര കോലാഹലം. പള്ളിപ്പറമ്പിലേ ശവത്തിന്റെ പല്ല് ചീനിയില്‍--ഒറ്റ ചീനി പിന്നെ വിറ്റില്ലെന്ന് പറയേണ്ടതില്ലല്ലോ.

ഞങ്ങളുടെ കൂടെ വോളീബാള്‍ കളിക്കാനും, ഹൈജമ്പ്, ലോങ്ങ്ജമ്പ് മുതലായവയുടെ പ്രാക്റ്റീസിനും എല്ലാം കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചാട്ടന്‍ അവിഭാജ്യ ഘടകമാണ്.

കൊച്ചുരാ‍മങ്കൊച്ചാട്ടനും, ആശാനും പരിവാരങ്ങളും പുര കെട്ടാനെത്തി.

പുര പൊളിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള്‍ രണ്ടുമൂന്നു തെങ്ങോല വെട്ടി, പൊളിച്ച പഴയൊല കത്തിച്ച്, ഓല വാട്ടി, പിച്ചാത്തികൊണ്ട് ഓലക്കാല്‍ ഒരു മുറിക്കലുണ്ട്. കെട്ടു നാരെന്നാണ് അതിനു പറയുന്നത്. ഓലക്കാലിന്റെ ചുവട് കൂര്‍ത്തിരിക്കണം. ഒരു സെക്കന്റുകൊണ്ട് മുറിച്ചു മുറിച്ചു പോകുന്നതു കണ്ടാല്‍ എത്ര എളുപ്പം.

ഞാനൊന്നു പരിശ്രമിച്ചു നോക്കി. വയസ്സു പതിമൂന്നൊണ്ട്. പക്ഷേ പിച്ചാത്തിക്കും ഓലക്കാലിനും അതറിഞ്ഞുകൂടാ. കൈമുരിഞ്ഞു-ഓലക്കാലു ചതഞ്ഞു. അച്ഛന്റെ വക വഴക്കു മിച്ചം. ഒലക്കാലു മുറിച്ചു കഴിഞ്ഞ മടലു കണ്ടാല്‍ എന്തോ അലങ്കാരത്തിന് ഉണ്ടാക്കി വച്ചിരിക്കുകയാണെന്നു തോന്നും

വൈകുന്നേരമാകുമ്പോഴേക്കും പുരകെട്ടു കഴിയും. രണ്ട് ഓലകള്‍, ഒന്നിന്റെ അറ്റം മറ്റതിന്റെ അറ്റത്തു കയറ്റി ചാണ്ടിക്കൊടുക്കുന്നതും, മുകളില്‍ ഇരിക്കുന്നയാള്‍ പട്ടികയില്‍ കാലുവച്ച് കുനിഞ്ഞു കൈകൊണ്ട് പിടിക്കുന്നതും അത്ഭുതം കൂറുന്ന മിഴികളോടെ ഞങ്ങള്‍ താഴെ നോക്കി്നില്‍ക്കും. ഓല അടുപ്പിച്ചു കൊടുക്കുന്നതാണ് ഞങ്ങളുടെ ജോലി.

പുരകെട്ടു കഴിഞ്ഞ്, കുത്തുകോലും കുത്തിയാല്‍ പിന്നെ ചവിട്ടാനും നില്‍ക്കാനും ഒന്നും അതില്‍ സ്ഥലമില്ല. മുകളില്‍ നിന്നും ഇറങ്ങുന്നത് ഒരു കാഴ്ച്ചയാണ്.

ഒരു ദിവസം എല്ലാവരും ഇറങ്ങി. കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചാട്ടന്‍ മാത്രം മുകളില്‍.

ആശാനെ എനിക്കെന്തോ തോന്നുന്നു. അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.

എല്ലാവരും അന്തം വിട്ടു. പുരയുടെ മുകളില്‍-ഒരാധാരവുമില്ലാതെ നില്‍ക്കുകയാണ്.

പെട്ടെന്ന് പിടിച്ചോടാഎന്നും പറഞ്ഞ് ഒരലര്‍ച്ച. കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചാട്ടന്‍ പുരയുടെ മുകളില്‍ നിന്നും നിരങ്ങി കീഴോട്ടു വരുന്നു--

എന്തു ചെയ്യണമെന്നറിയാതെ പിടിക്കാന്‍ കൈയ്യും ഉയര്‍ത്തി എല്ലാവരും നില്‍ക്കുകയാണ്. താഴത്തേ പട്ടികയില്‍ എത്തി കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചാട്ടന്‍ അവിടെ നിന്നൊരു ഉഗ്രന്‍ ചിരി. എന്താടോ എല്ലവരും മേലോട്ടു നോക്കി നില്‍ക്കുന്നെ-എന്നൊരു കളിയാക്കലും.

എടോ താനെന്തു പണിയാ കാണിച്ചത്-ആശാന്‍ ജ്വലിച്ചു.

എന്തു പണി-എനിക്കെന്തോ തോന്നുന്നെന്നല്ലേ പറഞ്ഞത്-എനിക്കിറങ്ങാന്‍ തോന്നിയതാ--അവിടെ നിന്നും ഒരണ്ണാനെ ലാഘവത്തോടെ താഴെ ചാടി കൊച്ചുരാമന്‍ കൊച്ചാട്ടന്‍ പറഞ്ഞു. ഒരു കൂട്ടച്ചിരിയില്‍ അതവസാനിച്ചു.
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

അന്നു വൈകിട്ട് സ്കൂള്‍ വിട്ട് പോകുമ്പോള്‍ അവരുടെ വീട്ടിലെക്ക് തിരിയുന്നിടത്തുവച്ച് ഈശ്വരിയമ്മ ചോദിച്ചു--എഴുതിയോ?
എന്തൊന്ന്-ഞാന്‍ ചോദിച്ചു.
അല്ലേ മറന്നു പോയോ-നാളെ സാഹിത്യ സമാജത്തില്‍ വായിക്കേണ്ടതാ- അവര്‍ നടന്നു നീങ്ങി.

അപ്പോഴാണ് അതോര്‍ത്തത്. അതേ ഒനു നിന്നേ-ഞാന്‍ പറഞ്ഞു. എന്തവാ‍ വിഷയം?
ഓ അപ്പോ അതു പറഞ്ഞില്ലേ. നന്നായല്ലോ. ഗുരുഭക്തി. അവര്‍ പോയി

അന്നൊക്കെ സാഹിത്യ സമാജങ്ങളില്‍ മാതൃഭക്തി, പിതൃഭക്തി, ഗുരുഭക്തി, ദേശഭക്തി മുതലായവയാണ് വിഷയങ്ങള്‍. ഇന്നത്തെകാര്യം എനിക്കറിഞ്ഞുകൂടാ.

അന്നുതന്നെ ഗുരുഭക്തിയേക്കുറിച്ച്, സാന്ദീപനി,ശ്രീകൃഷ്ണന്‍ , ദ്രോണാചാര്യര്‍, ഏകലവ്യന്‍ ഇതൊക്കെ ചേര്‍ത്ത് ഒരുഗ്രന്‍ ഉപന്യാസം തയ്യാറാക്കി.

അപ്പൂപ്പനിക്കഥകളൊക്കെ എവിടുന്നു പഠിച്ചു. കിട്ടുവിനാണ് സംശയം.

എടാ എന്റമ്മ നിന്റെയൊക്കെ വല്യമ്മൂമ്മ ഒരു കഥാസരിത്സാഗരമാണ്. പുരാണമോ, ചരിത്രപരമോ ആയ ഏതു കഥ ചോദിച്ചാലും പറഞ്ഞു തരും. ഇന്നും നിന്നേയൊക്കെ വിളിച്ചാല്‍ പോകാതെ കളിക്കാന്‍ നടക്കുവല്ലേ. എനിക്കറിയാവുന്ന കഥകളെല്ലാം അമ്മ പറഞ്ഞു തന്നതാണ്.

അടുത്ത ദിവസം സ്കൂളിലെത്തി ഉപന്യാസം എന്റെ ക്ലാസിലേ ഒരു പെണ്‍കുട്ടിയുടെ കൈയ്യില്‍ കൊടുത്തിട്ട് അത് ഫിഫ്ത് ഫോമില്‍ സി ഡിവിഷനിലേ ഈശ്വരിയമ്മയുടെ കൈയ്യില്‍ കൊടുക്കാന്‍ പറഞ്ഞു.
ഇതെന്തവാ? അവള്‍ ചോദിച്ചു.
സാഹിത്യസമ്മജത്തിലേക്കുള്ള ഒരു പ്രസംഗം.
ങ്ഹേ-ഇതു മണിക്കല്ലെ കൊടുക്കേണ്ടത്. അവളാ പ്രസംഗിക്കുന്നത്.
ആ-എന്നോട് ഈശ്വരിയമ്മയാ പറഞ്ഞത്. അങ്ങു കൊടുത്താല്‍ മതി.






































































































































































































.൦.
.

അപ്പൂപ്പോ എന്നിട്ട് മുഗള്‍ വംശം ഇല്ലാതായ കഥ--ആതിര തുടങ്ങി.

ഓ ശരി-ശരി. പറയാം. എ.ഡി ൧൯൬൨ നവംബര്‍ മാസത്തിലേ ഒരു ദിവസം . സമയം നാലു മണി. സ്ഥലം റങ്കൂണ്‍. ബര്‍മ്മയിലാണ്. കുറെ ബ്രിട്ടിഷ് പട്ടാളക്കാര്‍ ഒരു ശവപ്പെട്ടിയും വഹിച്ചുകൊണ്ട് വരുന്നു. മതിലു കെട്ടി തിരിച്ച ജയിലിനു പുറകിലുള്ള ഒരു ശ്മശാനത്തിലേക്കാണു വരവ്. പുറകില്‍ റംഗൂണ്‍ നദി. സാധാരണ ശവപ്പെട്ടിയുടെ കൂടെ കാണുന്നതുപോലെ വലിയ ആള്‍കൂട്ടമൊന്നും പിന്നാലേ ഇല്ല. എല്ലാം പരമരഹസ്യമായിരിക്കണമെന്നു നിര്‍ബ്ബന്ധമുള്ളതുപോലെ പട്ടാളക്കാര്‍ മാത്രം. മുസ്ലിം ശവമടക്കിനു വേണ്ട പ്രാര്‍ത്ഥനയോ, ഓത്തുചൊല്ലലോ ഒന്നും ഇല്ല. എങ്ങിനെ എങ്കിലും ഇതൊന്നു കഴിച്ചു സ്ഥലംവിടണമെന്നുള്ള വെപ്രാളം പ്രകടമാണ്.

ഇത്രയൊക്കെ സൂക്ഷിച്ചെങ്കിലും തടവുകാരന്‍ --സ്റ്റേറ്റ് പ്രിസണര്‍--എന്നാണ് അയാളേപ്പറ്റി പ്രചരിച്ചിരുന്നത്--മരിച്ച വിവരം അറിഞ്ഞ് ഒരു ചെറിയ ആ‍ള്‍ക്കൂട്ടം എത്തുകയും സായുധരായ പട്ടാളക്കാര്‍ അവരേ ഒട്ടും താമസം കൂടാതെ ഓടിക്കുകയും ചെയ്തു. ശവം അടക്കിനുള്ള കുഴി നേരത്തേ തന്നെ തയ്യാറാക്കിയിരുന്നു. പെട്ടെന്ന് ശവം പൊടിഞ്ഞ് മണ്ണോടു ചേര്‍ന്ന് ഒരു തെളിവും അവശേഷിക്കാതിരിക്കാന്‍ വേണ്ട കുമ്മായവും മറ്റും കരുതിയിരുന്നു. കൂടുതല്‍ ആള്‍ക്കാരുടെ ശ്രദ്ധ ഉണ്ടാകുന്നതിനു മുമ്പു തന്നെ നിമിഷംകൊണ്ട് ശവമടക്കു കഴിഞ്ഞ് പട്ടാളക്കാര്‍ സ്ഥലംവിട്ടു.

ആരാരുന്നപ്പൂപ്പാ അത്-ആതിരയ്ക്ക് ഉത്കണ്ഠ.

അതോ അതാ‍യിരുന്നു അവസാനത്തേ മുഗള്‍ ചക്രവര്‍ത്തി--പേരില്‍ മാത്രം. ബഹദൂര്‍ ഷാ. ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ ശിപായിലഹള എനു വിളിച്ച ആയിരത്തി തൊള്ളായിരത്തി അമ്പത്തേഴിലേ ഒന്നാം സ്വാതന്ത്യ സമരത്തില്‍, സമരക്കാര്‍ ചക്രവര്‍ത്തിയായി അഭിഷേകം ചെയ്ത അറംഗസീബീന്റെ കൊച്ചുമോന്‍ . എവിടെയാണ് അടക്കം ചെയ്തതെന്നുപോലും ആര്‍ക്കും അറിയില്ല.

എന്തിനാ അപ്പൂപ്പാ ഈ സമരക്കാര്‍ ബഹദൂര്‍ ഷായേ ചക്രവര്‍ത്തിയാക്കിയത്.

ആതിരയ്ക്കാണ് സംശയം എല്ലാം.

അതോ പറയാം. സ്വാതന്ത്ര്യ സമരമെന്നു വിളിക്കുന്നെങ്കിലും, യാതൊരു ദിശാബോധവുമില്ലാത്ത സമരമായിരുന്നു അന്നു നടന്നത്.

ഇവിടെയുള്ള സമ്പത്ത് കൊള്ളയടിക്കണമെന്നല്ലാതെ ബ്രിട്ടീഷ്കാര്‍ക്ക് മറ്റു യാതൊരു ലക്ഷ്യവുമില്ല. നിങ്ങള്‍ക്കറിയാമോ അന്ന് മൊത്തം ഇരുനൂറു ബ്രിട്ടീഷ്കാരില്‍ കൂടുതല്‍ ഭാരതത്തില്‍ ഇല്ലായിരുന്നു. അവര്‍ ഇവിടം പിടിച്ചടക്കിയത് നമ്മുടെ നാട്ടുകാരേ ഉപയോഗിച്ചാണ്. ഇപ്പോഴും അതുതന്നെ നടക്കുന്നു. ബോംബേ ആക്രമണം നടത്തിയത് ഇവിടെയുള്ള ആള്‍ക്കരുടെ സപ്പോര്‍ട്ടോടുകൂടിയാണ്.

എന്നും കുറേ വിഭീഷണന്മാരുടെ സഹായമില്ലാതെ ഒരു രാജ്യവും കീഴടക്കാന്‍ സാധ്യമല്ല. വിഭീഷണന്മാര്‍ക്ക് ഇവിടെ ഒരു പഞ്ഞവുമില്ലാല്ലോ. ൧൯൬൨-ലെ ചൈനയുമായുള്ള യുദ്ധം നടക്കുമ്പോള്‍ നമ്മുടെ ദില്ലി സെക്രട്ടേറിയറ്റിലേ ചിലര്‍ ചൈനീസ് ഭാഷ പഠിക്കാന്‍ തുടങ്ങിയെന്നു കേട്ടിട്ടുണ്ട്.

ചൈനീസ് ഭാഷയോ-അതെന്തിനാ-കിട്ടു ചോദിച്ചു.

കൊള്ളാം മോനേ അന്ന് ചൈനാക്കാര്‍ ജയിക്കുമെന്ന് അവര്‍ ഉറപ്പിച്ചു. നമ്മുടെ കൈയ്യില്‍ അന്നു കുറേ മുണ്ടിയേ വെടിവെയ്ക്കുന്ന തോക്കു മാത്രമല്ലേയുള്ളൂ. ഇന്ത്യാ-ചൈന ഭായീ ഭായീ- എന്നു വിളിച്ച് പഞ്ചശീലവും പറഞ്ഞു നടക്കുവല്ലാരുന്നോ.

ചൈനാക്കാര്‍നമ്മുടെ അതിര്‍ത്തികടന്നെത്തിയപ്പോള്‍ അവരേവെരുട്ടി ഓടിച്ചേക്കെടാ എന്നോമറ്റോ ആണ് നമ്മുടെ പ്രധാനമന്ത്രി പറഞ്ഞതെന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്. വെരുട്ടാന്‍ ചെന്നപ്പഴല്ലിയോ അറിയുന്നത് അന്നത്തേ അത്യന്താധുനിക ആയുധങ്ങളുമായാണ് അവരുടെ ആക്രമണമെന്ന് മനസ്സിലായത്. പിന്നെ വിജയകരമായി കൂടുതല്‍ തന്ത്രപ്രധാനമായ സ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് പിന്മാറി-പിന്മാറി അവര്‍ ഏകപക്ഷീയമായി യുദ്ധം നിര്‍ത്തുന്നതുവരെ തുടര്‍ന്നു. ഇപ്പോഴും അവര്‍ പിടിച്ച സ്ഥലം അവരുടെ കൈയ്യിലാണ്. അതു പോട്ടെ. നമ്മുടെ ആള്‍ക്കാരുടെ മനോഭാവത്തേക്കുറിച്ചാണല്ലോ പറഞ്ഞത്.

ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ സൂത്രത്തില്‍ കയ്യടക്കിയ ദേശങ്ങളില്‍ അവര്‍ അതാതുസ്ഥലത്ത് കരം പിരിക്കുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരേ തന്നെ ആ പണി ഏല്പിച്ചു-പിരിക്കുന്നതിന് കമ്മീഷനും കൊടുത്തു. നാട്ടുകാരേ ഉപ്ദ്രവിക്കുന്നതിന് കമ്മീഷനും കിട്ടുമെന്നായപ്പോള്‍ അവര്‍ക്ക് ഉത്സാഹം കൂടി. രാജാവിനേക്കാള്‍ രാജഭക്തി എന്നു കേട്ടിട്ടില്ലേ. അങ്ങനെയാണ് നാടന്‍ സായിപ്പന്മാര്‍ ഉണ്ടായത്. അവരുടെ സഹായത്തോടെ ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ ഇന്ത്യ പിടിച്ചടക്കി എന്നു പറഞ്ഞാല്‍ കഴിഞ്ഞല്ലോ.

അങ്ങനെ നാടന്‍ സാ‍യിപ്പന്മാരുടെ സഹായത്തോടെ ഇവിടുത്തേ സമ്പത്തു മുഴുവന്‍ കൊള്ളയടിക്കുന്ന പ്രക്രിയക്കിടയില്‍ ഭരണം താറുമാറായെന്നു പറയേണ്ടതില്ലോ. നാട്ടില്‍ ഭരണത്തിനെതിരേ മുറുമുറുപ്പ് തുടങ്ങി. നാടന്‍ സായിപ്പന്മാരേക്കൊണ്ടുതന്നെ ബുദ്ധിമാന്മാരായ ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ അത് നിഷ്കരുണം അടിച്ചമര്‍ത്തി. പക്ഷേ രഹസ്യമായി എതിര്‍പ്പു തുടര്‍ന്നു. അങ്ങനെ പട്ടാളത്തിലും അതെത്തി.

ഇന്ത്യയില്‍ പെട്ടെന്ന് വികാരം ആളിക്കത്തിക്കാനുള്ള ഉപായം മതമാണ്. അന്ന് പട്ടാളത്തിന്റെ തോക്കില്‍ ലൂബ്രിക്കേഷന്‍ ഓയില്‍ പശുവിന്റേയും, പന്നിയുടേയും കൊഴുപ്പായിരുന്നു. തോക്കു തുറക്കാന്‍ പലപ്പോഴും കടിക്കേണ്ടി വരും. പശു ഹിന്ദുക്കളുടെ ദിവ്യ മൃഗമാണ്-പന്നി മുസ്ലീങ്ങളുടെ നിന്ദ്യ മൃഗവും. ഈ രണ്ടു കൂട്ടരായിരുന്നല്ലോ പട്ടാളക്കാര്‍. എതൃപ്പുകാര്‍ ഇത് സമര്‍ഥമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തി. നമ്മുടെ വിശ്വാസത്തേ അപമാനിക്കാണാണ് ഈ കൊഴുപ്പുപയോഗിക്കുന്നതെന്ന് അവര്‍ പ്രചരിപ്പിച്ചു.

എന്തിനു പറയുന്നു. ഒരുദിവസം തോക്കിന് ഓയിലിടാന്‍ പറഞ്ഞ ബ്രിട്ടീഷ് മേധാവിയേ മംഗള്‍ പാണ്ഡേ എന്ന ശിപായി ആക്രമിച്ചു. അയാളേ കോര്‍ട്ടുമാര്‍ഷല്‍ ചെയ്ത് തൂക്കിക്കൊന്നു. പട്ടാളക്കര്‍ ഒന്നടങ്കം ലഹള തുടങ്ങി. കണ്ണില്‍ കണ്ട ബ്രിട്ടീഷുകാരേ മുഴുവന്‍ അവര്‍ കൊന്നു. ഡല്‍ഹിയിലും പരിസരത്തുമുള്ള സകല വിദേശികളേയും തെരഞ്ഞുപിടിച്ച് കൊന്നുകളഞ്ഞു. അത്ഭുതമെന്നു പറയട്ടെ-ഇത് ഇന്ത്യമുഴുവന്‍ പടര്‍ന്നു പിടിച്ചു. നാട്ടുരാജ്യങളിലേ രാജാക്കന്മാരുടെ നേതൃത്വത്തില്‍ വിപ്ലവം അരങ്ങേറി. ഝാന്‍സി റാണി ലക്ഷ്മീഭായിയുടേയും, താന്റിയാതോപ്പിയുടേയും മറ്റും വീരകൃത്യങ്ങള്‍ പ്രസിദ്ധമാണല്ലോ.

പക്ഷേ ബ്രിട്ടീഷുകാരേ വകവരുത്തിയതിനു ശേഷം എന്തു ചെയ്യണമെന്ന് ആര്‍ക്കും ഒരു രൂപവുമില്ലായിരുന്നു. ഭരണം എന്നൊരു പ്രക്രിയ ഉണ്ടല്ലോ. നാട്ടിലേ വരുമാനം ക്രോഡീകരിച്ച് പൊതുതാല്പര്യത്തിനായി സമതുലിതമായി വിതരണം നടത്തുക, ക്രമസമാധാനമുറപ്പുവരുത്തുക മുതലായ കാര്യങ്ങള്‍.

ഇതൊന്നും വിപ്ലവം നടത്തുന്നവര്‍ക്കും, സമരം നടത്തുന്നവര്‍ക്കും ബാധകമല്ലല്ലോ. അവര്‍ക്ക് കുറേ ബഹളമുണ്ടാക്കി കിട്ടുന്നതെല്ലാം പിടിച്ചു പറിക്കണമെന്നല്ലാതെ എന്തു ഭരണം! ഇതു തന്നെയാണ് ഈ വിപ്ലവത്തിനും സംഭവിച്ചത്. ലഹള നടത്തിയവര്‍ക്ക് ബ്രിട്ടീഷുകാരേ വധിച്ചതിനു ശേഷം എന്തു ചെയ്യണമെന്ന് അറിഞ്ഞുകൂടാ. വല്ലോം കഴിക്കണ്ടേ. അതിന് അവര്‍ സാധനങ്ങള്‍ കൊള്ളയടിച്ചു തുടങ്ങി. അതും സ്ഥിരമായി പറ്റില്ലല്ലോ. അങ്ങിനെയാണ് അവര്‍ ഈ പാവം ബഹദൂര്‍ഷായേ പിടിച്ച് ചക്രവര്‍ത്തിയാക്കിയത്.

പക്ഷേ നാടന്‍ സായിപ്പന്മാരുടെ സഹായത്തോടെ ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ തിരിച്ചടിച്ചു. ആകെ കുഴഞ്ഞു മറിഞ്ഞു കിടന്ന രാജ്യങ്ങള്‍ വലിയ എതൃപ്പൊന്നും കൂടാതെതന്നെ അവര്‍ കസ്റ്റഡിയിലാക്കി. എതിര്‍ത്തവരേ തൂക്കിലേറ്റി. പൂര്‍വാധികം ശക്തിയോടെ അവര്‍ തിരിച്ചുവന്നു എന്നു പറഞ്ഞാല്‍ കഴിഞ്ഞല്ലോ.

കുറ്റവും, ഗൂഢാലോചനയും അവര്‍ ചക്രവര്‍ത്തിയുടെ തലയില്‍ കെട്ടിവച്ച് അദ്ദേഹത്തേ അറസ്റ്റുചെയ്ത് ബര്‍മ്മയിലേ ജയിലിലാക്കി. അവിടെക്കിടന്ന് നരകിച്ചാണ് അദ്ദേഹം മരിച്ചത്. ഇതാണ് അവസാനത്തെ മുഗളന്‍ . മുഗള്‍ ഭരണം അറംഗസീബിന്റെ കാലത്തുതന്നെ അവസാനിച്ചു. അയാളുടെ മക്കള്‍ക്ക് ദല്‍ഹിയുടെ മാത്രം നിയന്ത്രണമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ബാ‍ക്കിയെല്ലാം ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ കവര്‍ന്നെടുത്തു. നമ്മള്‍ മുമ്പു പറഞ്ഞ പാവത്തിന് കൊട്ടാരത്തിന്റെ നിയന്ത്രണമേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.

ആരാ അപ്പൂപ്പാ മുഗള്‍ ഭരണം ഇല്ലാതക്കിയത്? ഉണ്ണിക്കു സംശയം.

ഇല്ലാതാക്കിയതല്ല മോനേ. അത് തനിയേ ഇല്ലാതായി. സംസ്കൃതത്തിലൊരു ശ്ലോകമുണ്ട്.

അതിന്റെ അര്‍ഥം--ഒരാള്‍ ഒരമ്പയച്ചാല്‍ അത് ഒരാളേ കൊല്ലുകയോ കൊല്ലാതിരിക്കുകയോ ചെയ്യാം. പക്ഷേബുദ്ധിമാന്‍ ബുദ്ധിയാകുന്ന അസ്ത്രം പ്രയോഗിച്ചാല്‍ അത് പതുക്കെ പതുക്കെ സാമ്മ്രാജ്യങ്ങളേ തന്നെ ഇല്ലാതാക്കും--ഉദാഹരണത്തിന് മെക്കാളി സാ‍യ്പ് നാടന്‍ സായ്പന്മാരേ സൃഷ്ടിക്കാന്‍ ഒരു വിദ്യാഭ്യാസ പദ്ധതി ആവിഷ്കരിച്ചു.

സ്വതന്ത്ര്യം കിട്ടി, സായിപ്പന്മാരെല്ലാം കടല്‍ കടന്നു. പക്ഷേ ഇപ്പോഴും നാടന്‍ സായിപ്പന്മാരുടെ ഓക്കാനിപ്പിക്കുന്ന ധ്വര മട്ട് കണ്ടിട്ടില്ലേ. ങാ അത് പോട്ടെ.

നമ്മുടെ അക്ബറുടെ നയം--രജപുത്രസ്ത്രീകളേ കല്യാണം കഴിക്കുന്നതേ--ഒരുപാട് രജപുത്ര അമ്മായിഅപ്പന്മാരേയുണ്ടാക്കി. രാജാ മാനസിംഹന്‍ അക്ബ്ബറിന്റെ സേനാനായകനായിരുന്നു. പ്രതാപസിംഹനേ തോല്പിക്കാന്‍ രജപുത്രരെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കേണ്ടി വന്നു. ഭരണത്തില്‍ അവരുടെ സ്വാധീനം കൂടുതലായി. പ്രതാപന്റേയും, അക്ബറിന്റേയും കാലം കഴിഞ്ഞതോടുകൂടി മുഗള്‍ ഭരണത്തോടുള്ള എതിര്‍പ്പ് കുറഞ്ഞു വന്നു.

ജഹാംഗീര്‍ രജപുത്രസ്ത്രീയുടെ മകനായിരുന്നു. ഷാജഹാനും അങ്ങിനെ തന്നെ. പക്ഷേ ഷാജഹാന്റെ മൂത്തമകന്‍ ഖുശ്രൂ രജപുത്രസ്തീയുടെ മകനായിരുന്നു. അയാളേ വധിച്ചിട്ട് ഷാജഹാനേ തടങ്കലിലാക്കിയിട്ട് ഇളയ മകന്‍ അറംഗസീബ് ഭരണം പിടിച്ചെടുത്തു. ശക്തമായ രജപുത്ര ലോബി ശത്രുക്കളായി.

മഹാരാഷ്ട്രയില്‍ ശിവജി എന്ന ഒരു സാധാരണക്കാരന്‍ മുഗളന്മാരേ വെല്ലു വിളിച്ചുകൊണ്ട് ഉയര്‍ന്നുവന്നു. അദ്ദേഹം മുഗളരേ തോല്പിച്ച് ഹിന്ദുസാമ്രാജ്യം സ്ഥാപിച്ച് ചക്രവര്‍ത്തിയായി സ്വയം അഭിഷേകം ചെയ്തു. അറംഗസീബ് മരിക്കുമ്പോള്‍ ദില്ലി മാത്രമായിരുന്നു അയാളുടെ നിയന്ത്രണത്തില്‍. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷുകാര്‍ എത്തി മുഗളരുടെ പതനം പൂര്‍ത്തിയാക്കി.

കറക്റ്റ്. ശക്തസിംഹന്‍ സേനകളേ സംഘടിപ്പിക്കുന്നതും അവര്‍ക്കു പരിശീലനം നല്‍കുന്നതും അക്ബറിന്റെ ആള്‍ക്കാര്‍ അറിയുന്നുണ്ട്. അവര്‍ അറിയാതെപോയത് ശക്തസിംഹന്റെ മനം മാറ്റമാണ്. പ്രതാപനോട് പകതീര്‍ക്കാന്‍ നടക്കുന്ന--ദൌളത്തുന്നീസയേ നിക്കാഹ് കഴിച്ച ശക്തസിംഹനേയേ അവര്‍ക്കറിയൂ. പുതിയ ശക്തനേ രജപുത്രര്‍ക്കേ അറിയൂ. അതുകൊണ്ട് ഒരു സംശയത്തിനും ഇടനല്‍കാതെ സൈന്യവും ആയുധങ്ങളും സംഘടിപ്പിക്കുന്നതിന് ശക്തസിംഹന് കഴിഞ്ഞു. എന്തിന് സലിമിന്റെ പിന്നാലെ വന്നത് സ്വന്തം സൈന്യമാണെന്ന് തെറ്റിദ്ധരിച്ചതുമൂലമാണ് പെട്ടെന്ന് അവര്‍ക്ക് തോല്‍വി പിണഞ്ഞത്.

അതവിടെ നില്‍ക്കട്ടെ. നമുക്ക് പ്രതാപന്റെ ഡര്‍ബാറിലേക്കു പോകാം.

പ്രതാപന്‍ :- അക്ബര്‍ ഇനി അടങ്ങി ഇരിക്കുമെന്ന് തോന്നുന്നുണ്ടോ?
രാജാ മാനാ:- ഒരിക്കലും ഇല്ല. ഇപ്പോള്‍ നമ്മള്‍ ചെറു രാജ്യങ്ങളെല്ലാം മോചിപ്പിക്കണം. അവര്‍ക്കു ആലോചിക്കാന്‍ സമയം കൊടുക്കരുത്.
ഗോവിന്ദസിംഹന്‍ :- വളരെ ശരിയാണ്. ഉടനേ പുറപ്പെടാം.

അക്ബര്‍ തോല്‍വി വിലയിരുത്തുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ പ്രതാപന്‍ മുന്‍പു തന്റെ അധീനതയിലായിരുന്ന സകല രാജ്യങ്ങളും തിരിച്ചു പിടിച്ചു. അവിടുത്തേ ഭരണാധികാരികളും ഉള്ളുകൊണ്ട് പ്രതാപന് അനുകൂലമായിരുന്നതുകൊണ്ട് വലിയ എതൃപ്പൊന്നും ഉണ്ടായില്ല.

അക്ബറിന്റെ രാജധാനിയില്‍ നടക്കുന്ന ആലോചനകളെല്ലാം അപ്പപ്പോള്‍ പ്രതാപസിംഹന്‍ അറിയുന്നുണ്ട്. ശക്തസിംഹന്‍ വഴി. മെഹറുന്നീസ അക്ബറിന്റെ സഹോദരിയുടെ മകളാണ്. ദൌളത്തുന്നീസ അവളുടെ കസിനും. കൊട്ടാരത്തില്‍ തന്നെ ചാരവൃത്തി നടക്കുന്ന വിവരം അക്ബറുണ്ടോ അറിയുന്നു. ഒരന്തിമപോരാട്ടത്തിന് അക്ബര്‍ തയ്യാറെടുക്കുന്ന വിവരം അങ്ങനെ പ്രതാപസിംഹന്‍ അറിഞ്ഞു.

ഇതിനിടെ ശക്തസിംഹന്റെ കല്യാണക്കാര്യം പ്രതാപനറിഞ്ഞു. അദ്ദേഹം തളര്‍ന്നുപോയി. സമധാനിപ്പിക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചവര്‍ പരാജയപ്പെട്ടു. ശക്തസിംഹന്‍ തന്നെ വന്ന് കാലു പിടിച്ചിട്ടും പ്രതാപസിംഹന്‍ വഴങ്ങിയില്ല. സങ്കടത്തോടുകൂടിയാണെങ്കിലും ശക്തസിംഹന്‍ ഇനി അവിടെ വരരുതെന്നു പറഞ്ഞയച്ചു.

എന്താ അപ്പൂപ്പാ ഇത്ര പ്രശ്നം? ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഒരാളേ കല്യാണം കഴിക്കുന്നത് അത്ര കുറ്റമാണോ? രാംകുട്ടന് അങ്ങോട്ട് ദഹിക്കുന്നില്ല.

നിങ്ങള്‍ക്ക് അത് ശരിക്കു മനസ്സിലാവുകയില്ല. അന്നത്തേ സാ‍മൂഹ്യ രീതി. അതുപോട്ടെ ഇന്നും മലമുകളില്‍ താമസിക്കുന്ന ആദിവാസികളെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന വനവാസികളുണ്ടല്ലോ.

അപ്പൂപ്പന്‍ അവരുടെ ഇടയില്‍ ഒരു തീര്‍ത്ഥയാത്ര നടത്തി. ശബരിമലയ്ക്കു മുകളില്‍ ഉള്ള മലകളില്‍ ചെറിയ ചെറിയ കോളനികളായിട്ടാണ് അവര്‍ താമസിക്കുന്നത്. കാ‍ട്ടില്‍ കറങ്ങിനടന്ന് വനവിഭവങ്ങള്‍ ശേഖരിച്ച് വിറ്റാണ് ഉപജീവനം കഴിക്കുന്നത്. തേന്‍ , താന്നിക്കാ, കടുക്കാ, നെല്ലിക്കാ മുതലായ സാധനങ്ങള്‍. ഇവ വാങ്ങാനായി ഇവരുടെ തന്നെ ഒരു സഹകരണസംഘം താഴെ പ്രവര്‍ത്തിക്കുന്നുണ്ട്. വീടെന്നു പറയുന്നത് ശബരിമലെ തീര്‍ത്ഥാടനക്കാര്‍ ഉണ്ടാക്കുന്ന കുടിലുപോലെയാണ്. വീട്ടില്‍നിന്നു പോയാല്‍ തിരിച്ചുവരുന്നത് മാസങ്ങള്‍ കഴിഞ്ഞാണ്. കുട്ടികളും രണ്ടോ മൂന്നോ പേരും മാത്രം എന്നും കാണും.

ഞങ്ങളെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടു പോയത് സോമന്‍ എന്നു പേരുള്ള ഒരു ആദിവാസിയാണ്. അയാള്‍ അവിടെ ഇലക്ഷനു നിന്നിട്ടുള്ള ഒരു പുരോഗമനവാദിയാണ്. കാട്ടില്‍കൂടെ പോകണമെങ്കില്‍ ഇവരുടെ സഹായമില്ലാതെ പറ്റില്ല. എങ്ങോട്ടാണു പോകുന്നതെന്നറിയാതെ അയാളുടെ പിന്നാലെ നടന്നാല്‍ മതി.

ഞങ്ങള്‍ നടന്നു നടന്ന് ഒരു കോളനിയിലെത്തി. കുറെ കുട്ടികള്‍ ജനിച്ചപടി ഓടിനടക്കുന്നുണ്ട്. രണ്ടുമുന്നു കുടിലുകളില്‍ നിന്നും പെണ്ണുങ്ങള്‍ ഇറങ്ങിവന്നു. അവര്‍ക്കൊക്കെ സോമനേ പരിചയമാണ്. സോമന്റെ കൂടെ ചെന്ന ഞങ്ങളെയും അവര്‍ സ്വീകരിച്ചു. ശാപ്പിട്ടു പാം എന്നു ക്ഷണിച്ചു.

തിരിച്ചു വരട്ടെ എന്നു പറഞ്ഞു സോമന്‍ വീണ്ടും നടന്നു. ഒരിടത്തുനിന്നും അഞ്ചു മൈലെങ്കിലും നടന്നാലേ അടുത്ത കോളനിയിലെത്തുകയുള്ളൂ. എല്ലായിടത്തും നല്ല ആതിത്ഥ്യമര്യാദ. ഉച്ചയോടെ എത്തിയ കോളനിയില്‍നിന്നും ഞങ്ങള്‍ ആഹാരം കഴിച്ചു. മുള അരികൊണ്ടുള്ള എന്തോ വിഭവം. നല്ല സ്വാ‍ദ്. അവിടെ നിന്നും ഇറങ്ങിയപ്പോള്‍ ഒരാള്‍കൂടി ഞങ്ങള്‍ക്കൊപ്പം വന്നു.

അടുത്ത കോളനിയിലെത്തിയപ്പോള്‍ ഈ കൂടെ വന്നയാള്‍ അവിടെയുള്ളവരോട് എന്തോ രഹസ്യം പറഞ്ഞു. അവര്‍ സന്തോഷത്തോടെ ഞങ്ങളെ സ്വീകരിച്ചെങ്കിലും മറ്റുള്ളവരേപ്പോലെ വീട്ടിനുള്ളിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചില്ല. എന്നു മാത്രമല്ല ഞങ്ങള്‍ വീട്ടില്‍ കയറാതിരിക്കാന്‍ ശ്രദ്ധിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഞങ്ങള്‍ക്ക് തോന്നുകയും ചെയ്തു.

പിന്നീട് സോമനാണ് വിവരം പറഞ്ഞത്. ഞങ്ങള്‍ ഉച്ചയ്ക്ക് ആഹാരം കഴിച്ചത് മലപ്പുലയന്‍ എന്ന വിഭാഗത്തിന്റെ വീട്ടില്‍ നിന്നാണ്. അങ്ങനെയുള്ള ഞങ്ങളേ അവരുടെ വീട്ടില്‍ കയറ്റത്തില്ല. മിക്ക ആദിവാസി വിഭാഗത്തിനും ഇപ്പോഴും പരസ്പരം കടുത്ത തീണ്ടല്‍ തൊടീല്‍ ഉണ്ട്. പിന്നെ പ്രതാപസിംഹന്റെകാലത്തേ കാര്യം പറയണോ.

ശക്തസിംഹന്‍ പോയെങ്കിലും അയാള്‍ക്ക് പ്രതാപനോടുള്ള ബഹുമാനം വര്‍ദ്ധിച്ചതേയുള്ളൂ. വര്‍ദ്ധിതവീര്യത്തോടെ അയാള്‍ സേനയേ സംഘടിപ്പിച്ചു. ദൌളത്തിനോട് അയാള്‍ വിവരം പറഞ്ഞു. രണ്ടുപേരുംകൂടി ഒരുതീരുമാനം എടുത്തു .
ഹല്‍ദീഘട്ടില്‍ വച്ചുതന്നെ അക്ബറുടെ സൈന്യവും പ്രതാപന്റെ സൈന്യവും തമ്മില്‍ അതിഭയങ്കരമായ അന്തിമ പോരാട്ടം നടന്നു. അക്ബറുടെ സേനയേ നിശ്ശേഷം പരാജയപ്പെടുത്തി പ്രതാപസിംഹന്‍ രജപുത്രവീര്യം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുത്തി. രാജാമാനയും, ശക്തസിംഹനും , ദൌളത്തുന്നീസയും വീരചരമം അടഞ്ഞു.

ദൌളത്തുന്നീസയോ--പെണ്ണുങ്ങളും യുദ്ധം ചെയ്യുമോ-ആതിര. അതേ മോളേ അതാണ് അവരെടുത്ത തീരുമാനം. രണ്ടു സമൂഹങ്ങളും അംഗീകരിക്കാത്തതുകൊണ്ട് ആണിന്റെ വേഷം ധരിച്ച് ദൌളത്ത് ശക്തസിംഹന്റെ അടുത്ത്നിന്ന് പോരാടി മരിച്ചു.

പിന്നീട് പ്രതാപന്റെ കാലം കഴിയുന്നതുവരെ അക്ബര്‍ രജപുത്രരോട് ഏറ്റുമുട്ടിയിട്ടില്ല.

അയ്യോ അമ്മേ കാട്ടുപൂച്ച! ഒരു നിലവിളി.

എന്തവാ അപ്പൂപ്പാ ഈ പേടിപ്പിക്കുന്നത്-ആതിര ചോദിച്ചു.

അതേ മോളേ പ്രതാപസിംഹന്റെ മൂന്നു വയസ്സുള്ള മകളുടെ പേടിച്ചുള്ള കരച്ചിലാണ് കേട്ടത്.. ഭാര്യയും , മകനും മകളുമായി അദ്ദേഹം കാട്ടില്‍ താമസിക്കുകയാണല്ലോ.

സാമന്തന്മാരുമായി അക്ബറെ തോല്പിക്കുന്നതിനു വേണ്ടിയുള്ള പ്ലാനും പദ്ധതിയും ദിവസവും ചര്‍ച്ച ചെയ്യുമെങ്കിലും ഒരിടത്തും എത്തുന്നില്ല. സഹായികള്‍ കുറയുന്നു. ശമ്പളം കിട്ടാത്തതുകൊണ്ട് യോദ്ധാക്കളും ഉപേക്ഷിച്ചു തുടങ്ങി. ദേശസ്നേഹം കൊണ്ടു മാത്രം ജീവിക്കാന്‍ പറ്റില്ലല്ലോ. ശക്തസിംഹന്റെ വിവരവും ഇല്ല. ആകെപ്പാടേ നിരാശ ബാധിച്ചു തുടങ്ങി.
അങ്ങിനെ ഇരിക്കുന്ന സമയത്താണ് ഒരു ദിവസം മേല്പറഞ്ഞ സംഭവം നടക്കുന്നത്. ഭീലന്മാര്‍ കൊണ്ടുകൊടുത്ത ഏതോ കിഴങ്ങു പുഴുങ്ങി മകള്‍ക്ക് കൊടുത്തിട്ട് അമ്മ വെള്ളമെടുക്കാന്‍ പോയതാണ്. ഒരു കാട്ടുപൂച്ച വന്ന് കുഞ്ഞിനേ തള്ളിയിട്ട് കിഴങ്ങും കൊണ്ടു കടന്നു. നിലവിളി കേട്ട് ഓടിവന്ന അമ്മ കാണുന്നത് നിലത്തുവീണു കിടന്ന് വിറയ്ക്കുന്ന മകളേയാണ്. പാവം ആ അമ്മ എന്തു ചെയ്യും! സഹായത്തിന് ആകെയുള്ളത് ഒരു ഭീലപ്പെണ്‍കുട്ടിയാണ്. ആണുങ്ങളെല്ലാം യുദ്ധകാര്യത്തിനു നടക്കുകയാണ്.

കുഞ്ഞിനേ ഒരു ചാക്കില്‍ കിടത്തി ആ അമ്മ കൂട്ടിരുന്നു. ഭയം കൊണ്ടോ എന്തൊ കുഞ്ഞിന് ഭയങ്കര പനി. ശരിക്കുള്ള ആഹാരമില്ലാ‍തെ ക്ഷീണിച്ചിരുന്ന കുഞ്ഞിന് പനിയും കൂടി വന്നതോടുകൂടി പിച്ചും പേയും പറയാന്‍ തുടങ്ങി. വൈകിട്ടു പ്രതാപസിംഹന്‍ വന്നപ്പോഴേയ്ക്കും ഒരു നേരിയ ശ്വാസം മാത്രം. ഭീലവൈദ്യന്മാരൊക്കെ വന്നു പരിശൊധിച്ചു. പക്ഷേ രാത്രിയായപ്പോഴേക്കും കുട്ടി പരലോകം പ്രാപിച്ചു.

ഇതുകൂടി ആയപ്പോഴേക്കും പ്രതാപന്‍ ശരിക്കും തളര്‍ന്നുപോയി. ആത്മവിശ്വാസം നഷ്ടപ്പെട്ട അദ്ദേഹം അക്ബറുമായി സന്ധിക്കു തയ്യാറായി.
മാളികകളിലിരുന്ന് സര്‍വ്വ സൌഭാഗ്യങളും അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട് പ്രതാപന്റെ ദേശഭക്തിയേയും ത്യാഗത്തേയും കുറിച്ച് വാ‍ഴ്താന്‍ ഒരു പ്രയാസവുമില്ല. നമ്മുടെ നേതക്കന്മാര്‍ പറയുന്നതു കേട്ടിട്ടില്ലേ- എന്തു വിലകൊടുത്തും ഇതിനേ ചെറുക്കും--എന്നൊക്കെ--എതുവിലയാ‍ണ് ഇവര്‍ കൊടുക്കുന്നത്--കുറേ പാവപ്പെട്ടവരുടെ ജീവന്‍ --ഏതെങ്കിലും നേതാവിന്, അടി കൊള്ളുകയോ വേടി കൊള്ളുകയോ ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ- പണ്ട്--

അന്ന് നേതാക്കള്‍ക്ക് സത്യസന്ധതയുണ്ടായിരുന്നു. പോട്ടെ.

പ്രതാപസിംഹന്റെ കത്തിന്റെ കാര്യമറിഞ്ഞ രജപുത്രസമൂഹം ഇടിവെട്ടേറ്റപോലായി. ആരും വിശ്വസിച്ചില്ല. അദ്ദേഹത്തേ അപമാനിക്കാനുള്ള അക്ബറുടെ തന്ത്രമാണെന്ന് അവര്‍ പ്രഖ്യാപിച്ചു. സഹായ വഗ്ദാനങ്ങളുമായി അവര്‍ പ്രതാപനേ സമീപിച്ചു.

അക്ബ്ബറുടെ സദസ്സോ. ഒരു കാലത്തും പ്രതാപന്‍ ഇങ്ങനൊരു കത്തയയ്ക്കത്തില്ലെന്നും യുദ്ധത്തിനു തയ്യറെടുക്കാന്‍ സമയം കിട്ടാനുള്ള ഒരു തന്ത്രമാണെന്നും അവര്‍ വാദിച്ചു. ഭൂരിപക്ഷവും രജപുത്രരാണ് അക്ബറുടെ സദസ്യര്‍. രഹസ്യമായി പ്രതാപനേക്കുറിച്ച് അഭിമാനം കൊണ്ടിരുന്നവര്‍. തങ്ങളുടെ നാണക്കേടില്‍ നിന്ന് പ്രതാപസിംഹന്‍ എന്നെങ്കിലും മോചിപ്പിക്കുമെന്ന് വിശ്വസിച്ചിരുന്നവര്‍.

രഹസ്യമായി അവരും സഹായം വഗ്ദാനം ചെയ്തു.

നമ്മുടെ കവി പ്രത്ഥ്വീരാജനോ-അക്ബറിന്റെ സഭയില്‍നിന്ന് പുറത്തുവന്ന് കവിതയിലൂടെ മുഗള്‍ ഭരണത്തേ വിമര്‍ശ്ശിച്ചു. പ്രതാപന് നേരിട്ട് കത്തെഴുതി. തനിക്കു പറ്റിയ ദുരന്തത്തേക്കുറിച്ച് കവിത എഴുതി പ്രചരിപ്പിച്ചു.

എന്തിനു പറയുന്നു. പ്രതാപന്റെ കത്ത് രജപുത്രസമൂഹത്തിന് ഒരു മൃതസഞ്ജീവനിയായെന്നു പറഞ്ഞാല്‍ മതി..

പ്രതാപന്റെ സദസ്സ്. ഗോവിന്ദസിംഹന്‍ ‍, രാജാമാനാ, ജയ്പൂരിലേ ജയസിംഹന്‍ , ചിത്തോറിലേ തിലകസിംഹന്‍ , ഉദയപൂരിലേ ദുര്‍ജ്ജയസിംഹന്‍ മുതലായ നേതാക്കന്മാരെല്ലാം കൂടിയിട്ടുണ്ട്. അക്ബറിനു വഴങ്ങാതെ പ്രതാപന്റെ കൂടെ നില്‍ക്കുന്നവരാണ് ഇവരെല്ലാം. പ്രതാ‍പസിംഹന്റെ മന്ത്രി ഭാമാസാഹയുമുണ്ട്.

ഗോവിന്ദസിംഹന്‍ ‍:- അങ്ങയുടെഎഴുത്തു കണ്ട് അക്ബറിന്റെ കൊട്ടാരത്തില്‍ ഉത്സവമാണ്. അങ്ങയേ സ്വീകരിക്കാന്‍ വിപുലമായ പരിപാടികളാണ് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്.

രാജാ മാനാ:- അങ്ങൊരിക്കലും ഇതുചെയ്യരുതായിരുന്നു.

പ്രതാപസിംഹന്‍ :‌- പറയൂ. ഞാനെന്തുചേയ്യണം. ഭടന്മാര്‍ക്കു ശമ്പളം കൊടുക്കാന്‍ ഒരു പൈസയില്ല. അതുകൊണ്ട് അവര്‍ ഉപേക്ഷിച്ചു പോയി. ആയുധം തീര്‍ന്നു. ഒരന്‍പതു വലിയ തോക്കുകള്‍ തരുന്നയാള്‍ക്ക് ഞാന്‍ എന്റെ വലതുകൈ മുറിച്ചു കൊടുക്കാം. ഈ സാധുക്കളായ ഭീലന്മാര്‍ മാത്രമാണ് സഹായം.

ഭാമാസാഹാ മുന്നോട്ടു വന്നു. എന്റെ കുടുംബമാണ് പരമ്പരാഗതമായി മേവാറിലേ മന്ത്രിമാര്‍. അവര്‍ സമ്പാദിച്ച സമ്പത്തുമുഴുവന്‍ ഞാന്‍ ഇതാ നാടിനുവേണ്ടി അടിയറ വയ്ക്കുന്നു. പതിനായിരംഭടന്മാക്ക് പത്തുകൊല്ലം ശമ്പളം കൊടുക്കാനുള്ള മുതലുണ്ട്. അങ്ങിതു സ്വീകരിച്ച് യുദ്ധത്തിനു വേണ്ടഏര്‍പ്പാടുകള്‍ ചെയ്യണം.

സദസ്സ് സ്തംഭിച്ചുപോയി.

ഇത് ഒരുകാലത്തും നടക്കില്ല. പ്രതാപന്‍ പറഞ്ഞു. അങ്ങയുടെ സ്വകാര്യ സ്വത്ത് രാജ്യകാര്യത്തിന് ഉപയോഗിക്കാന്‍ ഞാന്‍ സമ്മതിക്കില്ല.

ഭാമാസാഹാ:- രാജ്യമില്ലാതെ എന്തു സ്വത്ത്. ഇതു മുഴുവന്‍ മേവാര്‍ ഞങ്ങള്‍ക്കു നല്‍കിയതാണ്. ഇത് എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മേവാറിനു വേണ്ടെങ്കില്‍ ഞങ്ങള്‍ക്കും വേണ്ടാ. ഞങ്ങള്‍ ഭിക്ഷയെടുത്ത് ജീവിച്ചുകൊള്ളാം.

സദസ്സ് രോമാഞ്ചമണിഞ്ഞു. എല്ലാവര്‍ക്കും എന്തോ വെളിച്ചം കിട്ടിയപോലെ. സഹായ വാഗ്ദാനങ്ങളുമായി അവര്‍ മുന്നോട്ടുവന്നു. ആവശ്യത്തിനു സേനയേ സംഘടിപ്പിക്കുന്ന കാര്യം ഗോവിന്ദസിംഹന്‍ ഏറ്റു. അവര്‍ക്കു പരിശീലനം കൊടുക്കാന്‍ രാജാമാനാ--ആകെപ്പാടെ സദസ്സിന് ഉത്സാഹം.

പ്രതാപസിംഹന്‍ ഭാമാസാഹയേ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു. ഇതുപോലെ ഒരാളുണ്ടെങ്കില്‍ ഞാന്‍ മേവാര്‍ തിരിച്ചു പിടിക്കും. ഗോവിന്ദ സിംഹാ സേനയേ സംഘടിപ്പിച്ചുകൊള്ളൂ. അടുത്ത മൂന്നു മാസത്തിനുള്ളില്‍ നമ്മള്‍ മേവാര്‍ ആക്രമിക്കും. എല്ലാവരും അതിനു വേണ്ട തയ്യറെടുപ്പുകള്‍ നടത്തിക്കൊള്ളൂ.

അക്ബറിന്റെ രാജധാനിയില്‍ നടക്കാതെപോയ കീഴടങ്ങല്‍ നാടകത്തിന് ഒരുക്കങ്ങള്‍ തകൃതിയായി നടക്കുമ്പോള്‍ രാജപുട്ടാണാ പ്രതാപസിംഹന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ ഒന്നിക്കുകയായിരുന്നു.

തീരുമാനിച്ചിരുന്നപോലെ മൂന്നുമാസത്തിനകം പ്രതാപസിംഹന്‍ മേവാര്‍ ആക്രമിച്ചു. ആക്രമണം അപ്രതീക്ഷിതമായിരുന്നതുകൊണ്ട് അകത്തുനിന്ന് വലിയ എതൃപ്പ് ഉണ്ടായില്ല. പക്ഷേ സലിമിന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ ഒരു വലിയ സൈന്യം പുറത്തുനിന്നും വന്ന് ആക്രമണം തുടങ്ങി. അതും അപ്രതീക്ഷിതമായിരുന്നു. പ്രതാപന് ശ്വാസം വിടാന്‍ സമയം കിട്ടിയില്ല.

അപ്പോള്‍ അതാ വീണ്ടും ഒരു വലിയ സൈന്യം അതിനു പുറകില്‍. ആരുടെ പക്ഷത്താണെന്ന് ആര്‍ക്കും പിടി കിട്ടിയില്ല.

അതാരാ അപ്പൂപ്പാ-ആതിര ചോദിച്ചു.

പറയാം. നമ്മുടെ ശക്തസിംഹന്‍ എവിടാണെന്ന് ആര്‍ക്കും അറിയാന്‍ വയ്യാരുന്നല്ലോ. അയാള്‍ പ്രതാപന്റെ അടുത്തുനിന്നും പോയി, രാജപുട്ടാണയിലേ സകല രാജാക്കന്മാരേയും കണ്ടു. അക്ബ്ബറിനേ ഭയന്ന് ഭൂരിപക്ഷം പേരും ശക്തസിംഹനേ ഒഴിവാക്കി.

അനുകൂലിച്ച ചുരുക്കം രാജാക്കന്മാരുടെ സഹായത്തോടെ ഒരു ചെറിയ സൈന്യത്തെ സംഘടിപ്പിച്ച് പരിശീലനം കൊടുത്തുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോഴാണ് പ്രതാപസിംഹന്റെ കീഴടങ്ങല്‍ വിവരം പുറത്തായത്. അതോടെ ആദ്യം ശക്തനേ ഒഴിവാക്കിയ രാജാക്കന്മാര്‍ അയാളേ അന്വേഷിച്ചു കണ്ടു പിടിച്ച് സകല സഹായങ്ങളും നല്‍കി. അങ്ങിനെ ഒരു വലിയ സൈന്യം എല്ലാതയ്യാറെടുപ്പുകളോടെയും റഡിയായി നില്‍ക്കുമ്പോഴാണ് മേവാര്‍ ആക്രമണം. ആ സൈന്യമാണ് ശക്തസിംഹന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ രണ്ടാമത് വന്നത്.

സലിമിന്റെ സൈന്യം വിഷമവൃത്തത്തിലായി. അകത്തുനിന്ന് പ്രതാപന്‍ ,പുറത്തുനിന്ന് ശക്തന്‍ . നിമിഷനേരം കൊണ്ട് പണിതീര്‍ന്നു. സലിമിനേ രക്ഷിച്ചുകൊണ്ട് ബാക്കിവന്നവര്‍ സ്ഥലംവിട്ടു..

ഒരു സംശയം-ശ്യാം പറഞ്ഞു. ഇത്രയും വലിയ സൈന്യത്തേ പരിശീലിപ്പിക്കുന്നതൊന്നും അക്ബര്‍ അറിഞ്ഞില്ലിയോ?

ശക്തസിംഹന്‍ നാടുകടത്തപ്പെട്ട് പലയിടത്തും ചുറ്റിനടന്നു. പ്രതപനോടുള്ള പകയാണ് ഉള്ളില്‍. പകവീട്ടാന്‍ ആരും സഹാ‍യം കൊടുക്കുന്നുമില്ല. കാടുകളിലും നാടുകളിലും ചുറ്റിത്തിരിഞ്ഞ് അവസാനം അക്ബറിന്റെ രാജധാനിയില്‍ ചെന്നുപെട്ടു.

മെഹറുന്നീസാ, ദൌളത്തുന്നീസാ എന്ന രണ്ടു യുവതികളുടെ നോട്ടപ്പുള്ളിയായതോടെ പുള്ളിയുടെ കാലം തെളിഞ്ഞു. പ്രതാപനോടുള്ള പകതീര്‍ക്കാന്‍ മുഗളന്മാരുടെ കൂടെ കൂടി. അതി പരാക്രമിയായിരുന്നതുകൊണ്ട് അവരുടെ സേനയില്‍ ചേരാന്‍ പ്രയാസമുണ്ടായിരുന്നില്ല. അക്ബറിന്റെ സഹോദരീ പുത്രിമാരാണ് മേല്പറഞ്ഞ മെഹറുന്നീസയും, ദൌളത്തുന്നീസയും. ദൌളത്തിന് ശക്തനോട് കഠിനമായ പ്രേമം. അതിന് വേണ്ടവിധം വളമിടാന്‍ മേഹറും. എന്തിനു പറയുന്നു ശക്തന്‍ ദൌളത്തിനെ കെട്ടിയെന്നു പറഞ്ഞാല്‍ മതി.

അങ്ങിനെ ഇരിക്കുമ്പോഴാണ് യുദ്ധം. പ്രതാപനോടുള്ള പകതീര്‍ക്കാന്‍ ഇതുതന്നെ അവസരം എന്നു വിചാരിച്ച് യുദ്ധത്തിനു പോയതാണ്. പക്ഷേ സ്വന്തം ചേട്ടന്റെ വീരപരാക്രമം കണ്ട് മുഗ്ദ്ധനായിപ്പോയി.

പകതീര്‍ക്കാനായി സഹായം അഭ്യര്‍ത്ഥിച്ചു സമീപിച്ചവരെല്ലാം പ്രതാപനേക്കുറിച്ചു പറഞ്ഞ അപദാനങ്ങള്‍ താന്‍ ഇതാ നേരില്‍ കാണുന്നു. തന്റെ സ്വന്തം ചേട്ടന്‍ ‍-ഒറ്റയ്ക്ക്-ഒരു വ്യൂഹത്തില്പെട്ടിട്ടും ആ വ്യൂഹം തകര്‍ക്കുന്നു. ശക്തന് കുളിരുകോരി. അതാ ചേതക് മുറിവേറ്റ പ്രതാപനേയും കൊണ്ടു പായുന്നു. പിന്നാലെ രണ്ടു മുഗളന്മാരും. ചേട്ടനേ രക്ഷിക്കണം-മാപ്പു പറയണം. ശക്തന്‍ അവരുടെ പുറകേ പാഞ്ഞു.

ശക്തന്‍ നദികടന്നു ചെന്നപ്പോഴത്തേ കാഴ്ച-അവശനായ പ്രതാപസിംഹന്‍ രണ്ടുപേരോടെ ഒറ്റയ്ക്കു പൊരുതുന്നു. മുന്നിലും പിന്നിലും നിന്ന് ഒരേ സമയം ആക്രമിക്കുന്നവരോട് ഏറ്റുമുട്ടി പ്രതാപന്‍ അവശനായി നിലം പതിക്കുന്നു.

ശക്തനേകണ്ട് അവര്‍ വിളിച്ചു പറയുന്നു-അതാ വേറൊരു കാടന്‍ -മുഗളര്‍ അന്ന് രജപുത്രരേ വിളിക്കുന്നത് അങ്ങനെയാണ്. വാ അവനേയും ശരിപ്പെടുത്താം.

പക്ഷേ അവര്‍ക്കു തെറ്റിപ്പോയി. ശക്തന്റെ മുന്നില്‍ അവര്‍ ഒന്നുമല്ല. നിമിഷനേരം കൊണ്ട് ശക്തന്‍ അവരേ വകവരുത്തി.

ശക്തനേ കണ്ട പ്രതാപന്‍, അവന്‍ തന്നേ വധിക്കാന്‍ വന്നതാണെന്നാണ് കരുതിയത്. തന്നേ തോല്പിക്കാന്‍ നടത്തുന്ന ശ്രമമൊക്കെ അദ്ദേഹം അറിഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു. പക്ഷേ ദൌളത്തിനെ വിവാഹം കഴിച്ചതുമാത്രം ആരും അദ്ദേഹത്തോടു പറഞ്ഞില്ല.

ശക്തന്‍ പ്രതാപന്റെ അടുത്തുചെന്നു. കാല്‍ക്കല്‍ വീണു. ജ്യേഷ്ടാ ക്ഷമിക്കണം. അങ്ങയുടെ
മഹത്വമറിയാതെ ചെറുപ്പത്തിന്റെ വിവരക്കേടില്‍ എന്തൊക്കെയോ ചെയ്തുകൂട്ടി--ഗദ്ഗദം കൊണ്ട് ശക്തനു വാക്കുകള്‍ പുറത്തുവന്നില്ല. പ്രതാപന്‍ അനുജനേ ആശ്ലേഷിച്ചു. പുറത്തു തലോടി ആശ്വസിപ്പിച്ചു.

ഇനി നമുക്കു നഷ്ടപ്പെട്ടതൊക്കെ വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള പരിശ്രമമാണ് എന്റെ ജീവിതലക്ഷ്യം-ശക്തന്‍ പ്രഖ്യാപിച്ചു.

കാലം കടന്നുപോയി. ഇപ്പോള്‍ പ്രതാപന്‍ താമസിക്കുന്നത് കാട്ടിന്റെ നടുവിലാണ്. ഭീലന്മാരുടെ കൂടെ.

നമ്മുടെ ഏകലവ്യനില്ലേ-ദ്രോണാചാര്യരുടെ അടുത്തുചെന്ന് അസ്ത്രവിദ്യ പഠിക്കണമെന്നു പറഞ്ഞ് നടക്കാതെ പോയ ആള്‍. അദ്ദേഹം ഈ വംശത്തിലാണ് വളര്‍ന്നത്. അതി ശൂരന്മാരും സത്യസന്ധന്മാരും ആണ് അവര്‍. യുദ്ധത്തില്‍ തൊറ്റ് രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട പ്രതാപന്‍ അവിടെയാണ് താമസിക്കാന്‍ തീരുമാനിച്ചത്. അക്ബറിന്റെ മേധാവിത്വം അംഗീകരിച്ചാല്‍ രാജ്യം തിരിച്ചു കൊടുക്കാമെന്ന് പറഞ്ഞതിനേ പുച്ഛിച്ചു തള്ളി--മേവാര്‍ തിരിച്ചുപിടിക്കുന്നതുവരെ കായ്കനികള്‍ ഭക്ഷിച്ച് വെറും നിലത്തേ കിടന്നുറങ്ങുകയുള്ളുവെന്ന വീരവൃതവുമായി കഴിയുകയാണ്. ഭാര്യയും മക്കളും കൂടെയുണ്ട്.

അക്ബറിന്റെ സദസ്സിലേ ഒരംഗമാണ് പ്രത്ഥ്വീ‍രാജന്‍ . കവിയാണ്. പണ്ടത്തേ ആസ്ഥാന കവികളുടെ പണി അറിയാമല്ലോ. രാജാവിനേ പുകഴ്തി കവിത രചിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കണം. എങ്കിലേ സ്ഥാനം നിലനില്‍ക്കത്തൊള്ളു. നമ്മുടെ രാ‍ജ്യത്ത് ഒരു കവി രാജാവിനു കൊടുത്ത ഒരു കവിത കേള്‍ക്കണോ.

മര്‍ത്ത്യാകാരേണ ഗോപീ വസനനിര കവര്‍ന്നോരു ദൈത്യാരിയേത്തന്‍
ചിത്തേ ബന്ധിച്ച വഞ്ചീശ്വര തവ നൃപനീതിക്കു തെറ്റില്ല പക്ഷേ
പൊല്‍ത്താര്‍ മാതാവിതാ തന്‍ കണവനെവിടുവാനാശ്രയിക്കുന്നു ദാസീ-
വൃത്ത്യാ നിത്യം ഭവാനേ, കനിവിവളിലുദിക്കൊല്ല കാരുണ്യരാശേ.--വല്ലോം മനസ്സിലായോ-ഇല്ലെങ്കില്‍ കേട്ടോ.

മനുഷ്യവേഷം ധരിച്ച് ഗോപസ്ത്രീകളുടെ വസ്ത്രങ്ങള്‍ മോഷ്ടിച്ച അസുരശത്രുവിനേ-അതായത് ശ്രീകൃഷ്ണനേ- അറസ്റ്റുചെയ്ത് മനസ്സില്‍ സൂക്ഷിക്കുന്ന വഞ്ചിരാജാവേ-അങ്ങയുടെ രാജധര്‍മ്മത്തിനു തെറ്റില്ല--കള്ളന്മാരേ പിടിക്കേണ്ടതു രാജാക്കന്മാരുടെ കടമയാണല്ലോ--പക്ഷേ ഒരു കുഴപ്പം. ലക്ഷ്മീദേവി തന്റെ ഭര്‍ത്താവിനേ മോചിപ്പിക്കാന്‍ ദാസിയേപോലെ അങ്ങയേ പരിചരിക്കുന്നു--അതായത് ദിവസംപ്രതി അങ്ങയുടെ ഐശ്വര്യം വര്‍ദ്ധിക്കുന്നുവെന്നു സാരം-- ഒരുകാലത്തും അവളില്‍ കാരുണ്യം ഉണ്ടാകരുതേ. ഇതാണ് അര്‍ത്ഥം--കൊള്ളാം അല്ലേ. നല്ല സമ്മാനം കിട്ടിക്കാണും.

ഇത്തരം കവിതകള്‍ എഴുതി രാജാവിനേ സന്തോഷിപ്പിക്കുകയായിരുന്നു പ്രത്ഥ്വീരാജന്റേയും പണി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭാര്യ--ജോശി എന്നാണ് പേര്--അതിസുന്ദരിയായിരുന്നു. അക്ബറിന് അവളേ ഒരു നോട്ടമുണ്ട്.

ഓ- ദേവേന്ദ്രന്റെ സ്വഭാവം--ശ്യാമിനു പെട്ടെന്നു കാര്യം പിടികിട്ടി.

അതെ. ഒരുദിവസം ജോശി ഭര്‍ത്താവിനെഅന്വേഷിച്ച് കൊട്ടാരത്തില്‍ എത്തി. ആരും അവിടെ ഇല്ല. അവള്‍ ഇങ്ങനെ കറങ്ങി നടക്കുമ്പോള്‍ അക്ബറിന്റെ മുന്നില്‍ പെട്ടു. കൊതിച്ചിരുന്ന അവസരം പ്രയോജനപ്പെടുത്താന്‍ അക്ബര്‍ ശ്രമിച്ചു. പക്ഷേ അദ്ദേഹത്തേ അമ്പരപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ജോശി തന്റെ മടിയില്‍ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന കഠാര എടുത്ത് സ്വന്തം മാറില്‍ കുത്തിയിറക്കി. ഭാര്യ വന്നിട്ടുണ്ടെന്നറിഞ്ഞു അന്വേഷിച്ചു വന്ന പ്രത്ഥ്വീരാജന്റെ മുമ്പില്‍ മരിച്ചുവീണു.
പ്രത്ഥ്വീരാജനേ സമാധാനിപ്പിക്കാന്‍ അക്ബര്‍ പലതരത്തില്‍ ശ്രമം നടത്തി. ഉള്ളില്‍ പതഞ്ഞുപൊങ്ങുന്ന പകയുമായി പ്രത്ഥ്വീരാജന്‍ അവസരം പാര്‍ത്തു കഴിഞ്ഞു. പ്രതാപസിംഹന്റെ നീക്കവും കാത്ത്. അങ്ങിനെ ഇരിക്കുമ്പോഴാണ് അത് സംഭവിച്ചത്.

പ്രതാപസിംഹന്‍ അക്ബറുമായി സന്ധിക്കു തയ്യാറാണെന്നു പറഞ്ഞുള്ള കത്തുമായി പ്രതാപന്റെ ദൂതന്‍ അക്ബറിന്റെ അടുത്തെത്തി. കത്തു കിട്ടിയപ്പോള്‍ മുതല്‍ കൊട്ടാരത്തില്‍ ആഘോഷം തുടങ്ങി.